11.07.08

సురభి మాయాబజార్ – ఇది ఒక అద్భుతమయిన లోకం …

వర్గాలు అనుభవాలు, నాటిక, మాయాబజార్, రంగ శంకర, సురభి వద్ద 9:10 అపరాహ్నం ద్వారా Praveen Garlapati

క్రితం వారం అర్జున రావు గారు నాకు ఫోన్ చేసి నవంబరు ఏడున బెంగుళూరు “రంగ శంకర“లో సురభి వారి చేత “మాయాబజార్” ప్రదర్శింపబడుతుంది అని వార్త అందించినప్పుడు నాకు తెలియలేదు నేను ఎలాంటి అనుభవాన్ని చవి చూడబోతున్నానో.

సరే ఒక కొత్త అనుభవం లాగా ఉంటుంది కదాని వెంటనే నవీను అన్నకి ఒక వేగు పంపి మరుసటి రోజే ఇద్దరికీ టిక్కెట్లు బుక్ చేసేసాను. మా ఇద్దరికీ ఎంతో ఆసక్తి ఉన్నా ఆ ఆసక్తి తీరే మార్గం మాత్రం అనుకోని విధంగా ఇలా కలిగింది.

ఇవాళ పొద్దున్న నుంచి ఇద్దరమూ తెగ ఉత్కంఠతో ఎదురు చూస్తున్నాము. రాత్రి ఏడున్నరకి మొదలవుతుంది నాటకం “రంగ శంకర”లో. ఐదున్నరకే ఇంటికొచ్చి వేచి ఉన్నాను నేను. నవీను అన్న ఏడయినా రారే. ఇంటి పక్కనే “రంగ శంకర” అయినా వేళకు చేరతామో లేదో అని నాకు తెగ టెన్షను పుట్టుకొచ్చింది.

ఆఖరికి హడావిడిగా ఎలాగయితే ఏడు పదికి ఇద్దరమూ రంగ శంకర చేరుకున్నాము. ఐదు నిముషాల తరువాత లోపలికి అనుమతించారు. లోపలికి వెళ్ళగానే అసలు ఏ లోకంలో ఉన్నామో అనిపించింది కాసేపు. మొత్తం థియేటర్ నిండుగా ఉంది. అందరి మొహాల్లోనూ చెప్పలేని ఉత్కంఠ.

అసలు మన పాత మాయాబజార్ సినిమాకే మూలమయిన ఈ నాటికను చూడబోతున్నామంటేనే నాకు ఒక రకమయిన పులకరింత కలిగింది. ఇందులోని సీనులూ, ఎఫెక్టులూ, పాటలూ సినిమాలో ఉపయోగించారు.

నిజంగా చెప్పాలంటే నేను ఇంతటి జనాన్నీ, ఇలాంటి స్పందననీ ఊహించలేదు. తెలుగు వారనేమిటి, కన్నడ, హిందీ, ఇంగ్లీషు అన్ని భాషలు మాట్లాడే జనాలూ అక్కడున్నారు. అవి గమనిస్తూ నేను అదో రకమయిన ట్రాన్సులోకి వెళ్ళిపోయాను.

ఏడున్నరకి అందరూ వచ్చేసాక తలుపులు మూసేసారు. “అరుంధతి నాగ్” సురభి గురించీ, మాయాబజార్ గురించీ ఒక నాలుగు ముక్కలు చెప్పి మొదలుపెట్టారు. సురభికి ఉన్న చరిత్ర దాదాపు వంద ఏళ్ళ పైమాటే. మాయాబజార్ (శశిరేఖా పరిణయం) ఒక్కటే‌కాక ఎన్నెన్నో అద్భుతమయిన నాటకాలు రచించి అద్భుతంగా ప్రదర్శించారు, ప్రదర్శిస్తున్నారు.

అరుంధతి నాగ్ మాట్లాడుతున్నప్పుడు నన్ను అచ్చెరువొందేలా చేసింది థియేటర్ యొక్క “అకౌస్టిక్స్“. నేను నా చెవులనూ, కళ్ళనూ నమ్మలేకపోయాను. ఎటువంటి మైకు, స్పీకర్లూ లేకుండా మొత్తం థియేటరులో ఆవిడ మాట్లాడే ప్రతీ మాటా వినబడుతోంది. అద్భుతంగా తీర్చిదిద్దారు థియేటరుని.

“మాయాబజార్”కి వచ్చిన అశేషమయిన ఆదరణ చూసి మొదట మధ్యాహ్నం రెండున్నరకీ, రాత్రి ఏడున్నరికీ అనుకున్న దానికి జతగా రాత్రి పదకొండింటికి ఇంకో షో ఏర్పాటు చేసామనే సరికే నాకు అర్థమయింది ఈ రోజు నేను ఎలాంటి అనుభవాన్ని చవి చూడబోతున్నానో. చప్పట్లతో అందరూ “మాయాబజార్”కి ఆహ్వానం పలికారు.

మొదటి సీనుకే అందరూ డంగైపోయారు. నారద మునీంద్రుడు మబ్బులలో విహరిస్తూ భూలోకానికి విచ్చేస్తాడు. మరి నిజంగానే నారదుడు ఎగురుతూ మబ్బులలో నుంచి భూలోకానికి దిగితే ?
అదే జరిగింది. నేనైతే అవాక్కయి చూస్తుండిపోయాను. అదెలా సాధ్యపదిందో అర్థం కాలేదు.

సురభి గురించి అంతర్జాలంలో చదివినప్పుడు వారు ఆ కాలంలోనే స్పెషల్ ఎఫెక్టులు స్టేజీ పైన చేసేవారనీ, దానికి ఎంతో విశేష ప్రాచుర్యం ఉందనీ చదివాను కానీ ఈ స్థాయిలో నేను అస్సలు ఊహించలేదు. నాకింకా అప్పటికే తెలీదు నేను ఏమేమి వింతలు చూడబోతున్నానో…

నారదుడు అద్భుతమయిన వాచ్యంతో, చక్కని గొంతుతో పలికాడు. అప్పటికే నే పరిసరాలన్నీ మరచిపోయి మాయాబజార్ లోకానికి వెళ్ళిపోయాను.

ఆ తరువాత నా కళ్ళ ముందు కదాలాడిన నాటకం ఒక గొప్ప ఆవిష్కరణ. కళ్ళు మూసి తెరిచేంతలోనే రాజభవనాలు ప్రత్యక్షమయ్యాయి, రాచనగరులు వచ్చాయి. చిటికెలో సెట్లు మారిపోయాయి. భూమి, ఆకాశం, రాజభవనం, జలపాతం, అడవి, యుద్ధభూమి ఒకటేమిటి సర్వమూ క్షణాల్లో కళ్ళ ముందు ప్రత్యక్షం. నిజంగా ఏమయినా మంత్ర తంత్రాలు జరుగుతున్నాయేమో అనిపించేటట్లుగా జరిగింది.

అసలు పాత్రధారులు ఎంత అద్భుతంగా నటించారో చెప్పటానికి ఒక మచ్చుతునక. నాటిక మొదలయిన కొద్ది నిముషాలలో బలరాముడు వేషధారి తూలుతూ మాట్లాడుతున్నాడు. నాకు, నవీను అన్నకీ, మా చుట్టుపక్కల అందరకీ ఒక రెండు నిముషాలు అర్థం కాలేదు అదేమిటి ఇంతటి పేరొందిన నాటిక చేసేటప్పుడు అందులో నటుడు తాగివచ్చాడేమిటీ, అలా తూలిపోతున్నాడేమిటీ, అయ్యో అయ్యో అనుకుంటున్నాము.

ఆ పాత్రధారి “అవును నేను సురాపానం చేసాను …, ” అని డైలాగు చెప్పిన తర్వాత కానీ మాలో అది నిజమా, అబద్దమా అన్న సంశయం పోలేదు. అద్భుతం, అమోఘం.

అభిమన్యుడి పాత్ర పోషించిన అతను మంచి స్ఫురదౄపి. చక్కని పలుకుతో, దానికి తగిన భావంతో, శైలితో బాగా నటించాడు.
శశిరేఖ, కృష్ణుడు, ఒక్కరేమిటి అందరూ చక్కని నటనని ప్రదర్శించారు.

తర్వాత కాసేపటికి రంగప్రవేశం చేసాడు ఘటోత్కచుడు, భలే చక్కని కంఠం. అసలు నిజంగా రాక్షసుడు మాట్లాడితే ఇలాగే ఉంటుందా అనిపించే కంఠంతో చక్కని ప్రదర్శన ఇచ్చాడు.
ఘటోత్కచుడి రంగప్రవేశం తరువాత రంగస్థలం మీద ఇంద్రజాల, మహేంద్రజాల, టక్కుటమార విద్యలన్నీ ప్రదర్శితమయ్యాయి. ఏ కృత్రిమమయిన ఎఫెక్టులూ లేకుండా ఆ స్పెషలు ఎఫెక్టులు ఎలా సృష్టించారో అని ప్రతీ ఒక్కరూ అబ్బురపడుతూనే ఉన్నారు.

ఉదా: అభిమన్యుడి రథం నిజంగానే స్టేజీ పైన పరుగులెత్తింది. వెళుతున్న కొద్దీ వెనకాల బ్యాక్‌గ్రౌండ్ కూడా మారిపోతోంది.

అలాగే అభిమన్యుడి, ఘటోత్కచుడి యుద్దంలో నిజంగానే బాణాలు ఎగిరాయి, గదతో ఢీకొట్టాయి. విస్ఫోటాలు సంభవించాయి. ఎలా చేయగలిగారో ఎవరికీ అంతుపట్టలేదు.
ఆగ్నేయాస్త్రం ప్రయోగించబడింది. నిజమైన మంటలు లేచాయి. తరువాత వరుణాస్త్రం ప్రయోగించబడింది. నిజంగా వర్షం కురిసి ఆ మంటలు ఆర్పబడ్డాయి.

శశిరేఖ పడుకున్న మంచం అమాంతంగా గాలిలోకి ఎగిరింది. అలాగే ద్వారకలో జనాన్ని ముప్పుతిప్పలు పెట్టడానికి పళ్ళాలు ఎగిరాయి, చెప్పులు వీపుల మీద చరిచాయి, కంబళి దానంటత అదే చుట్టుకుంది, నాగుపాములు బుసలు కొట్టాయి, వెన్నెలా-చంద్రుడూ-నక్షత్రాలూ ప్రత్యక్షమవుతాయి, జలపాతం వచ్చింది, దాని ముందు నుంచి ఏనుగు ఘీంకరిస్తూ వెళ్ళింది, దాని పక్కన నుండి చిన్న కుందేలు గెంతులేసింది. అబ్బ ఒకటేమిటి సర్వమూ మాయే. మనల్ని అచ్చెరువొందించేవే.

ఇవన్నీ ఒక ఎత్తయితే నాటికలోని ఒక పాటలో చూపించిన ఎఫెక్టు ఒక ఎత్తు. (అవును నాటికలో పాటలున్నాయి. కొన్నింటిని “మాయాబజార్” సినిమాలో కూడా వాడారు)

పాట సందర్భం ఏమిటంటే అభిమన్యుడూ, శశిరేఖా విరహ గీతం. శశిరేఖ పాట మొదలుపెడుతుంది. ఒక చరణం ముగిసిన తరువాత అభిమన్యుడు పాట మొదలుపెడతాడు. అభిమన్యుడు పాట మొదలుపెట్టగానే హఠాత్తుగా ఈ వైపు శశిరేఖ చీకట్లోకి లీనమై ఘటోత్కచుడి ఇంట్లో బస చేసిన అభిమన్యుడు ప్రత్యక్షమవుతాడు. మళ్ళీ శశిరేఖ పాట మొదలుపెట్టగానే అభిమన్యుడు మాయమై శశిరేఖ ప్రత్యక్షమవుతుంది.
అసలు మన కళ్ళు మనల్నే మోసం చేస్తున్నాయా అనిపిస్తుంది. హేట్సాఫ్…

ఇలా అసలు రెండు గంటల సమయం ఎప్పుడు గడచిపోయిందో తెలీనే లేదు. ప్రతీ దృశ్యానికీ మైమరచిన ప్రేక్షకుల కరతాళ ధ్వనులు వినిపిస్తూనే ఉన్నాయి. అసలు ఆగనే లేదేమో ?

నాటిక ముగిసిన తరువాత నాకు తెలీకుండా నేనే “స్టాండింగ్ ఒవేషన్” ఇచ్చాను. చుట్టూ చూస్తే అందరు జనాలూ నాలాగే. చప్పట్లు అలా కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. ఆ పాత్రధారుల కళ్ళలో ఆనందాన్ని చూడడానికి నాకయితే రెండు కళ్ళూ చాలనే లేదు. ఆ ప్రయత్నంగా కళ్ళలో నుంచి నీళ్ళు వచ్చేసాయి.

చివరికి ఆ నాటక దర్శకుడయిన నాగేశ్వరరావు గారు ముందుకు వచ్చి సురభి చరిత్ర గురించీ, అరవై కుటుంబ సభ్యులు కలిసి ఇంకా నిర్వహిస్తున్న నాటక రంగం గురించీ, తర తరాలుగా ఇదే వృత్తిలో కొనసాగుతున్న వారి సభ్యుల గురించీ చెబుతుంటే ఆశ్చర్యం కలిగింది.

జనాలెవరికీ అక్కడ నుంచి కదలాలని లేకపోయినా ఆ లోకం నుంచి బయటకు రావలసి వచ్చి సంతోషం నింపుకున్న హృదయాలతో బయటకు వచ్చారు.
ఈ రోజు నాకు నా జీవితంలో మరచిపోలేని ఒక మధురానుభూతి.

ఇలాంటి చక్కని నాటకాలు, మన సంప్రదాయం ప్రతిబింబించే కళలు ప్రదర్శింపబడాలి. వాటికి తగిన ఆదరణ ఉండాలి. “రంగ శంకర” లాంటి థియేటర్లు కలకాలం వర్థిల్లాలి.

* సురభి వారి గురించి వెతుకుతుంటే ఈ బ్లాగు తగిలింది. ఇందులో విశేషాలు చూడండి.

11.01.08

ఉబుంటు ఇంట్రెపిడ్ ఐబెక్స్ ..

వర్గాలు linux, ubuntu, ఇంట్రెపిడ్, ఉబుంటు, టెక్నాలజీ, లినక్సు వద్ద 3:02 అపరాహ్నం ద్వారా Praveen Garlapati

.మొన్న సెప్టెంబరు ౩౦ న ఉబుంటు ఇంకొక సరికొత్త నవీకరణ (8.10) విడుదలయింది. (ఇంట్రెపిడ్ ఐబెక్స్, ఇంకో చిత్రవిచిత్రమయిన పేరు :)

* ఉబుంటు మీద ఇంతకు ముందు నా టపాలు ఇక్కడ చూడవచ్చు.

ఇది LTS (Long Term Support) రిలీజు కాదు. కాకపోతే కొన్ని చక్కని మార్పులు చేసారు ఇందులో.

మీరు ఇప్పటికే ఉబుంటు 8.04, హార్డీ హెరాన్ గనక ఉపయోగిస్తున్నట్టయితే ఈ రిలీజుకి నవీకరించడానికి ఈ కింది కమాండుని ఉపయోగించండి.

sudo apt-get dist-upgrade

౧. గ్నోమ్ 2.24: ఉబుంటు ఇంట్రెపిడ్‌లో గ్నోమ్‌ కొత్త నవీకరణ 2.24 ని జతచేసారు.

౨. గెస్ట్ సెషన్: మీరు మీ కంప్యూటరుని వాడుతున్నారు. మీ స్నేహితుడో, మీ ఇంట్లో వాళ్ళో కాసేపు కాసేపు మీ కంప్యూటరుని వాడాలనుకున్నారు. కానీ మీ సిస్టంని వారికి అప్పగించడానికి మీకు ఇష్టముండకపోవచ్చు. మీ ప్రైవేటు ఫైళ్ళు ఎవరయినా చూస్తారేమోనని లేదా ఏదయినా ఫైళ్ళు పొరపాటున తొలగిస్తారని భయముండవచ్చు.
అలాంటి పరిస్థితులలో ఉపయోగించడానికే ఈ కొత్త వర్షనులో గెస్ట్ అకౌంటుని జతచేసారు. మీరు ఎంచగ్గా ఆ అకౌంటుకి స్విచ్ చేసి మీ స్నేహితులకి సిస్టం అప్పగించవచ్చు. ఆ అకౌంటు ద్వారా సిస్టంలో ఏ మార్పులూ చెయ్యలేరు. ఏదయినా చేసినా అవి /tmp ఫోల్డరులోకి వెళతాయి కాబట్టి లాగౌట్ అయిన వెంటనే అన్నీ మాయం.

౩. ప్రైవేటు ఫోల్డరు: మీ సిస్టంలో ఎవరూ చూడదనుకున్న ఫైళ్ళు ఉన్నాయనుకోండి. అది మీ అకౌంటుకి తప్పితే ఎవరూ ఆక్సెస్ చెయ్యకూడదనుకుంటే ఆ సదుపాయం ఈ వర్షనులో ఉంది.
ఈ కింది కమాండులను మీ సిస్టంలో ఇవ్వండి

sudo apt-get install ecryptfs-utils
ecryptfs-setup-private

ఇప్పుడు మీ హోమ్‌ ఫోల్డరు (/home/) లో “ప్రైవేట్ (Private)” అని ఒక ఫోల్డరు కనబడుతుంది. అందులో దాచిన ఏ ఫైలు అయినా ఎన్‌క్రిప్ట్ అయి ఉంటుంది. అది మీ అకౌంటుకి తప్ప ఎవరికీ ఆక్సెస్ అవవు. బాగుంది కదూ ?

౪. యూఎస్‌బీ డిస్క్: ఇప్పుడు మీరు మీ ఉబుంటు ఇన్‌స్టాలేషనుని మీరు ఇప్పుడు మీతో పాటూ ఎక్కడికి కావాలంటే అక్కడికి తీసుకు వెళ్ళవచ్చు. ఇది తయారు చెయ్యడానికి ఒక ఉపకరణం ఇంట్రెపిడ్‌లో జత చేసారు.
కాకపోతే దీనికోసం మీకు ఉబుంటు ఇంట్రెపిడ్ iso కానీ సీడీ కానీ అందుబాటులో ఉండాలి. ఈ ఉపకరణం మీ ఉబుంటుని యూఎస్‌బీ మీదకి కాపీ చేస్తుంది. మీ సెట్టింగులు గట్రా కూడా యూఎస్‌బీ మీదే ఉంటాయి.

౫. నాటిలస్ లో ఇప్పుడు టాబులు: గ్నోమ్‌ నాటిలస్ ఫైలు మేనేజరులో ఇంతకు ముందు వరకూ టాబులు లేవు. ఈ రిలీజులో ఆ ఫీచరు ఉంది.

౬. కేడీయీ 4.1: కేడీయీ వర్షనయిన కుబుంటులో ఈ సారి కేడీయీ 3.5 నుంచి 4.1 కి నవీకరించబడినది. ఇది ఒక పెద్ద మార్పు. ఎందుకంటే కేడీయీ 4 ఇంతకు ముందు కేడీయీ వర్షనులకంటే సమూలంగా మార్పు చెందింది. దాని గురించి నా ఇంతకు ముందు టపా చూడవచ్చు.

ఇవి కాక ఇతర ఉపకరణాలన్నీ నవీకరించబడినవి.

గత కొంత కాలంగా ఇంట్రెపిడ్ ఆల్ఫా వాడుతున్న నా అనుభవాలు:

౧. కేడీయీ 4.1 నాకు అంతగా నచ్చలేదు. సంపూర్ణంగా స్టేబుల్ అయిన పాడక్టు కాదని నా అభిప్రాయం. అవడానికి చక్కని ఐ కాండీ అయిన ఈ వర్షను ఇంతకు ముందు వర్షనయిన కేడీయీ 3.5 అంత స్టేబుల్ గా లేదు.
ఇంకా చెప్పాలంటే గత కొంత కాలంగా నేను కేడీయీ లోకి లాగిన్ అవలేకపోయాను. లాగిన్ అవగానే ఫ్రీజ్ అవుతుంది. కాబట్టి ఇది నాకు పెద్ద ఫ్లాప్. కానీ మిగతా వారికి సరిగానే పని చేస్తున్నట్టుంది.

౨. ఎవల్యూషన్ యొక్క సరికొత్త నవీకరణలో సమస్యలున్నాయి. OWA https యూఆర్‌ఎల్ తో ఇది సరిగా పని చెయ్యదు. కాబట్టి మీ కంపెనీ కనుక మైక్రోసాఫ్ట్ ఎక్స్చేంజ్ వాడుతుంటే మీరు ఐమాప్ ప్రోటోకాలు ఉపయోగించాలి లేదా మీ ఎక్చేంజ్ సర్వరు http ప్రోటోకాల్‌కి మద్దతునివ్వాలి.

౩. ఎక్స్ విండోస్ ఈ రిలీజులో చాలా నిలకడగా ఉంది. డ్యూవల్ మానిటర్ సెటప్ లాంటివి సులభంగా చెయ్యవచ్చు.

౪. నెట్‌వర్క్ మేనేజరు చాలా చక్కగా పని చేస్తుంది ఈ రిలీజులో. మీ ఇంటర్ఫేసులన్నిటినీ ఇది అద్భుతంగా నిర్వహిస్తుంది. వైర్‌లెస్ సమస్యలు దాదాపుగా తీరినట్టే.

చివరగా నా ఇంట్రెపిడ్ గ్నోమ్‌ డెస్కుటాపు చిత్రంతో ముగిస్తాను :)

Loading image

Click anywhere to cancel

Image unavailable

10.25.08

అంతర్జాలంలో తెలుగు/బ్లాగులు – అరువు టపా

వర్గాలు అంతర్జాలం, తెలుగు, బ్లాగులు వద్ద 7:35 పూర్వాహ్నం ద్వారా Praveen Garlapati

నా బ్లాగు సమీక్ష ఈనాడులో వచ్చిందని చదువరి గారు చెప్పేవరకూ నాకు తెలీదు. :-)

ఆయన పాపం ఓపికగా రాసుకున్న వ్యాసం అందరికీ ఉపయోగపడుతుందని వెంటనే నాకు పంపించారు.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Can’t see Telugu on this page? Is your Computer showing series of boxes after this paragraph? It is because, it is not taught how to render Telugu. You can teach a lesson to it, so that it will surrender to the sheer beauty of those magnificent letters. Follow the steps given in this Wikipedia link or this link or this and implement the suggested changes in your computer… you will find yourself in the lap of Mother Telugu. Then, please come back and read the following few lines.

కొత్తగా బ్లాగుల గురించి తెలుసుకుంటున్న వారికి, బ్లాగరులకు, బ్లాగ్వరులకు స్వాగతం! నాకు తెలిసిన నాలుగు ముక్కలను కొత్తవారికి చెప్పాలని ఇది రాస్తున్నాను.

  • మీకు కంప్యూటర్లో తెలుగు ఎలా రాయాలో తెలీకపోతే లేఖినికి వెళ్ళండి. మీరు రోమను లిపిలో రాసుకుంటూ పోతుంటే అది తెలుగు లిపి లోకి మార్చేస్తూ ఉంటుంది. నేను తెలుగులో రాయగలగుతున్నాను అని రాయాలనుకున్నారనుకోండి.. “nEnu telugulO raayagalagutunnaanu” అని అక్కడ రాస్తే చాలు.. మిగతా పని అదే చూసుకుంటుంది. కొత్తవారికి దీని కంటే మంచి గురువు మరోటి లేదు. కొన్ని ఆసక్తికరమైన లింకులివిగోండి:
  • తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వ నిర్మాణం అనే ఒక బృహత్తర కార్యక్రమం నడుస్తోంది. తెలుగువారు తమకో విజ్ఞాన భాండాగారాన్ని తయారుచేసుకుంటున్నారు. మనలాంటి వాళ్ళంతా అందులో భాగస్తులే! ఆంధ్ర దేశంలోని ప్రతి ఒక్క ఊరి గురించి వివరాలు పొందుపరచాలనేది అక్కడి ఆశయాల్లో ఒకటి. అక్కడ మా ఊరి గురించి ఉంది, నేనే రాసాను. మీ ఊరి గురించి వ్యాసం ఉందో లేదో చూడండి. లేకపోతే మీరే రాయండి. ఉంటే.. దానిలో మార్పులు చెయ్యండి, కొత్త విషయాలు చేర్చండి
  • ఇక, బ్లాగులు ! బ్లాగులు రాసేందుకు పైసా ఖర్చు పెట్టక్కర్లేదు – నేను పెట్టలేదు. మీకు కావాల్సిందల్లా కంప్యూటరు, జాలంలో జొరబడేందుకు ఓ కనెక్షను -అంతే! ఇక మీ మనసులో ఉన్నదంతా బైటపెట్టడమే. చంద్రబాబును, రాజశేఖరరెడ్డిని, చిరంజీవిని, బాలకృష్ణను.. ఎవ్వర్నీ వదలొద్దు. ఛందోబద్ధమైన పద్యాలు, కథలు, కవితలు, వ్యాసాలు.. దేన్నీ వదలొద్దు. హాస్యం, వ్యంగ్యం, సీరియస్, విషాదం, వేదన, రోదన.. ఏదైనా సరే! పుస్తక సమీక్ష, సినిమా సమీక్ష, మీ చిన్ననాటి స్మృతులు, నిన్నామొన్నటి జ్ఞాపకాలు, కాలేజీ కబుర్లు.. ఆఫ్సు కబుర్లు.. అన్నిటినీ మీ బ్లాగులో పరవండి. అంతా వచ్చి చదూకుంటారు.. మీ బ్లాగు గురించి ఏమనుకుంటున్నారో కూడా చెబుతారు.
  • బ్లాగుల్లో కనబడేవి.. వినూత్నమైన ఆలోచనలు, స్వంత భావాలు, చక్కటి భాష, నిర్మొహమాటంగా, నిర్మోహంగా సాగే రచనలు. కొన్ని చక్కటి బ్లాగుల్లోని కొన్ని మంచి టపాలను ఏరి కూర్చిన ఈ పుస్తకాన్ని చూడండి. (ఇదో పీడీయెప్ఫు పుస్తకం.. దించుకోడానికి కాస్త ఎక్కువ సేపే పడుతుంది.)
  • బ్లాగు ఎలా మొదలుపెట్టాలనే సంగతి నుండి.. బ్లాగుల విషయంలో ఏ సాయం కావాలన్నా.. తెలుగుబ్లాగు గుంపునడగండి.
  • బ్లాగుల్లో ఎవరెవరు ఎప్పుడెప్పుడు ఏమేం రాస్తున్నారో తెలుసుకునేందుకు కూడలి, జల్లెడలను చూస్తూ ఉండండి. బ్లాగుల్లో కొత్త రచనలు రాగానే వీటికి ఉప్పందుతుంది. కొత్తగా ఏయే రచనలు వచ్చాయో తెలిసికొనేందుకు తెలుగు బ్లాగరులు ఈ సైట్ల వద్దే తారట్లాడుతూ ఉంటారు.
  • చక్కటి ఛందోబద్ధమైన పద్యాలు రాసేవారు ఇప్పటి కుర్రకారులోనూ ఉన్నారు తెలుసా? అంతర్జాలంలో అభినవ భువనవిజయాలు జరిగాయి కూడాను. ఛందస్సునూ, పద్యాల లక్షణాలనూ నేర్పే గురు బ్లాగులు బ్లాగురువులూ కూడా ఉన్నారు.
  • ఈమాట జాల పత్రికను చూడండి. అలాంటి ఉత్తమ సాహితీ విలువలున్న పత్రికను అచ్చులో చూసి ఎన్నాళ్ళైందో గుర్తుకు తెచ్చుకోండి.
  • గళ్ళ నుడికట్టు అంటే ఇష్టమా? అయితే పొద్దు దిక్కుకు తిరగండి. తెలుగులో మొట్టమొదటి ఆన్‌లైను గళ్ళ నుడికట్టు ఇది.
  • కొత్త సినిమాల దగ్గర మైకులు పట్టుకుని, జనాల చేత అబ్బో, బెమ్మాండం, సూపరు, వందరోజులు, వెయ్యిరోజులు అంటూ చెప్పిస్తున్నపుడు “ఆంధ్రదేశంలో ఒక్ఖడు కూడా.. సినిమా బాలేదనేవాడే వీళ్ళకి కనపడడు..ఛి..చ్ఛీ..దరిద్రం.” అని టీవీల వాళ్ళను చీదరించుకున్నారా? అయితే నవతరంగపు తాజా గాలి పీల్చండి. నిష్పాక్షిక సమీక్షలే కాదు, సినిమాల గురించిన బోలెడు కబుర్లు తెలుసుకోవచ్చు.
  • తెలుగును చూపించే విషయంలో ఇంటర్నెట్ ఎక్స్‌ప్లోరరు కాస్త మొహమాటపడుతుంది. పక్కనున్న స్క్రాల్ బారును పట్టుకుని పైకీ కిందకీ జరిపబోతే మహా బద్ధకంగా కదులుతుంది. (మరి ఈ సమస్య నాకేనో ఇతరులకూ ఉందో తెలీదు.) ఈ సందర్భంలో ఫైరుఫాక్సు అనే బ్రౌజరును మనం స్మరించుకోవాలి. దానిలో ఈ ఇబ్బంది కనబడలేదు. అది తెలుగుతో చెలిమి చేసింది. మంటనక్కపై తెలుగు సవారీ నల్లేరుపై నడకే! అన్నట్టీ మంటనక్క అనేది ఫైరుఫాక్సు బ్రౌజరును మనాళ్ళు ముద్దుగా పిలుచుకునే పేరు.
  • మంటనక్కలాంటి ముద్దుపేర్లే కాక, మనం నిత్యం వాడే అనేక ఇంగ్లీషు పదాలకు సమానార్థకమైన తెలుగు మాటలను వెలికితీస్తూ, నిష్పాదిస్తూ, కనిపెడుతూ, చెలామణీ చేస్తూ ఉన్నారు. మీరూ ఓ చెయ్యెయ్యండి. ఉదాహరణకు ఇంటర్నెట్‌లో ఉండే జనులను ఇంగ్లీషులో నెటిజెన్స్ అంటారు. మనాళ్ళు నెజ్జనులు అన్నారు. జాలజనులు అన్నారు. నెటిజనులు అన్నారు. మీరేమంటారో చెప్పండి.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

10.24.08

ఓ సాయంత్రం – ఆఫీసు నుంచి ఇంటికి …

వర్గాలు కథ వద్ద 9:07 అపరాహ్నం ద్వారా Praveen Garlapati

ఆఫీసయిపోయింది. ఇంటికి బయలుదేరాను. పని మీద ఇంకో ఆఫీసుకి రావడంతో ఇవాళ్టికి క్యాబు లేదు. అలాగే బైకూ లేదు.

నెమ్మదిగా అడుగులేస్తూ ఇంటికేసి బయలుదేరాను. ఒక కిలోమీటరు దూరం మాత్రమే. నడిచి ఎన్ని రోజులయిందో!
చీకటి పడింది, రాత్రి దాదాపు ఎనిమిదిన్నర అయింది. ఆఫీసు బిల్డింగు నుంచి బయటకు రావడంతోనే వెల్లువలా ట్రాఫిక్కు. అదో మహా సముద్రం. అందులో కొట్టుకుని పోవడమే తప్ప ఆగి ఆలోచించే సమయం ఉండదు.

ఒక్క క్షణం ఆ దృశ్యం నా కళ్ళలో ఇంకే దాకా ఆగి నేనూ అందులో కలిసాను. ఆ ప్రయత్నంగా నాకు తెలీకుండానే అడుగులు పడుతున్నాయి. కొన్ని విషయాలు మనకు అంతర్గతంగా అలా ముద్ర పడిపోతాయి. వాటిని గురించి ఆలోచించక్కర్లేకుండానే ఆ పనులు ఆ ప్రయత్నంగా జరిగిపోతాయి. అలా నా అడుగులూ ఇంటికేసి సాగుతున్నాయి.

నడక రోడ్డు మీదయినా ఆలోచనలు ఎక్కడో. ఆ ట్రాఫిక్కు లాగానే పొంతన లేకుండా సాగుతున్నాయి. అడుగు తూలబోయి మళ్ళీ నిలదొక్కుకున్నాను.
పొద్దున్నే ఆఫీసుకి చేరుకున్నాను. ఏమిటో ఈ మధ్య మతిమరుపు బాగా ఎక్కువయింది. ఇంకో ఆఫీసులో పనుందని ముందే తెలిసుంటే ఇంత దూరం వచ్చి ఉండకపోయేవాడిని కదా ? హు… అనవసరంగా సమయం వృధా. కానీ, తప్పేదేముంది.

వచ్చిన పనన్నా సక్రమంగా జరిగిందా అంటే అదీ లేదు. ఎప్పటిలాగానే బోరింగు మీటింగు. అదేదో ఐపీ టీవీలో ప్రత్యక్ష ప్రసారం చూడచ్చుగా ? ఊహు… లేదు అక్కడికే వెళ్ళాలి. మేనేజరు (డామేజరు ?) ప్రత్యేకంగా చెప్పాడు. వెధవ, పని లేక తీరిగ్గా తిని కూర్చునే వాడికేం తెలుసు మా ఇక్కట్లు.

మీటింగు గంటన్నరా నిద్రపోలేక, సుత్తి వినలేక ఆపసోపాలు పడడం నా వంతు.

టప్… ఏంటిది ? చినుకులు పడుతున్నాయి. ఏంటో వానాకాలం అయిపోవచ్చిన సమయాన ఇక్కడ రోజూ వర్షం కురుస్తుంది. ఒక చిన్న వర్షం చాలు రోడ్లన్నీ చిత్తడి చిత్తడిగా తయారవడానికి. ఇందాక కురిసిన వర్షానికి ఇప్పటికే రోడ్లన్నీ బురద బురదగా ఎలా ఉన్నాయో. ఇలాంటప్పుడు నడవడానికి భలే ఇబ్బంది. హుప్… ఈ మాత్రం లాంగు జంపులు చెయ్యాల్సిందే.

ఎంత చిరాకు పడినా సన్నని జల్లు కురుస్తుంటే దాంట్లో తడిచీ తడవకుండా నడుస్తుంటే ఆ ఆనందమే వేరు. ఈ ‘దర్శిని’లో ఓ టీ తాగితేనో ? ఛా… టీ ఏంటి ఫిల్టరు కాఫీ అయితే బాగుంటుంది. ఇప్పుడు ఆగి కాఫీ తాగనా ? మళ్ళీ ఇంటికెళ్ళి భోంచెయ్యాలి ఇంకో గంటలో. మ్‌…
కానీ, ఓ రోజు ఆలస్యంగా తింటే పోయేదేమీ లేదు. ఎంత రద్దీగా ఉందో ఈ దర్శిని. వీడి పనే మేలు. ఓ బోండా సూపు తిని కాఫీ తాగితే బాగుంటుంది.

ఫర్లా! వేడిగానే ఉంది బోండా సూపు. బాగుంది, బాగా చేసాడు. కారం కారంగా ఇది తిన్న తరువాత ఈ వేడి కాఫీ తాగుతుంటే భలేగుంది. ఏంటో ఈ దర్శినిల్లో చేసే లాంటి ఫిల్టరు కాఫీకీ, ఇంట్లో చేసే ఫిల్టరు కాఫీకీ రుచి భలే తేడా. రెండూ వేటికవే…

లేటవుతుంది గానీ ఇక ఇంటికి తిన్నగా వెళితే మేలు. ఎందుకో దిగులుగా ఉంది. ఏమిటో ఈ ఆర్థిక మాంద్యం. ఎక్కడ చూసినా ఈ బూచిని చూపించే పేపర్లే. ఎవడు మాట్లాడినా దీని గురించే. పనికి మాలిన వెధవలు అత్యాశకి పోయి చేసిన తప్పులకి ఎంచగ్గా ఆనందంగా ఉన్న మనకి కష్టాలు. ఇలాగే ఉంటుంది ఏంటో జీవితంలో. ఎవడో చేసిన తప్పుకి ఇంకెవడో బలవుతాడు.

ఓహ్.. కొద్దిగా ఉంటే ఆ కారు వెధవ మీదకెక్కించి ఉండేవాడే. వెధవ, రోడ్డు మీద నడుస్తున్న మనుషులు కూడా కనబడట్లేదు. అవును మరి నేను రోడ్డు మీదెందుకు నడుస్తున్నాను. ఫుట్‌పాత్ మీద కదా నడవాల్సింది ??
అవునులే అక్కడ బైకులు ఫుట్‌పాత్ మీద నడుపుతుంటే నేను రోడ్డు మీద కాక ఇంకెక్కడ నడుస్తాను !

అరే! మర్చేపోయాను. ఇవాళ ఈ ఆఫీసుకి రావడం మంచిదే అయింది. మన మెరుపు తీగ మళ్ళీ కనబడింది. పెదాల మీద ఆ ప్రయత్నంగా చిరునవ్వు. ఏమిటో జనాలకు టేస్టు లేదు. ఎంత సేపూ మోడర్న్ అమ్మాయిల వెంట పడతారు కానీ ఈ డీసెన్సీలో ఉన్న అందం వారికి అర్థం కాదు. అసలు తను నవ్వితే ఎంత అందంగా ఉంటుందీ… తెల్ల చుడీదారులో దేవత దిగివచ్చినట్టు లేదూ ?
పెళ్ళి చేసుకుంటే అలాంటి అమ్మాయినే పెళ్ళి చేసుకోవాలి… ఆ అమ్మాయినే చేసుకుంటే ?

ఛా! అది ప్రాక్టికల్ గా ఉందా అసలు. ముక్కూ మొహం తెలియని అమ్మాయిని పెళ్ళి ఎలా చేసుకుంటాం. ఎవరయినా అమ్మాయిలను పటాయించడంలో కూడా ట్రయినింగు ఇస్తే నాలాంటి వాళ్ళకు బాగుండేది.

అవును కానీ రాజేష్ గాడికి పాపం. అలాంటి చెత్త మేనేజరు దొరికాడు. పాపం అలాంటి సిన్సియరుగా పని చేసే వారికే ఎందుకో అలా జరుగుతుంది. ఆ రీజనల్ ఫీలింగేమిటో ఆ మేనేజరుకి. వాడింకో టీముకి మారిపోతే బాగుండు తొందరగా. అలాంటి మేనేజరు వెధవలకు తగిన శాస్తి జరగాలి. బయటికెళితే కానీ మంచి పనితనం ఉన్న వాళ్ళ విలువ అర్థం కాదు.

ఈ రోడ్డు దాటే ప్రహసనం ఒకటి. ఎంతసేపు చూసినా అసలు ఈ ట్రాఫిక్కు ఆగదే ?
ఇలాంటి ఇరుకు రోడ్ల మీద భలే కష్టం. ఇటు సిగ్నళ్ళూ ఉండవు, ట్రాఫిక్ పోలీసూ ఉండడు. మనవాళ్ళకా క్రమశిక్షణా ఉండదు. ఇక లాభం లేదు, రిస్కు తీసుకునయినా అవతలి వైపుకెళ్ళాల్సిందే.

హమ్మయ్య! దాటేసాను.

విరల్ గాడి కొత్త కారు బాగుంది. స్విఫ్ట్. నేనూ కొనాలి. ఎన్నాళ్ళు ఈ బైకు మీద ?
కొనడానికేం గానీ రోజూ పదిహేను కిలోమీటర్లు ఆఫీసుకి వేసుకెళ్ళాలంటే చచ్చినట్టే. అదీ ఈ రద్దీలో. హాయిగా ఆఫీసు క్యాబు ఎక్కి గంట సేపు పడుకుంటే దింపుతాడు. అయినా ఈ సమయంలో ఎందుకులే ? కొంత డబ్బు చేతిలో ఉంటేనే మంచిది.
ఇంకా నయం నేను షేరు మార్కెట్టులో ఎక్కువ పెట్టుబడి పెట్టలేదు. లేకపోతే బుక్కయిపోయేవాడిని. ఇప్పటికే నా స్టాక్ ఆప్షన్లు దొబ్బినియ్యి. పోన్లే కనీసం మార్కెట్లు ఈ స్థితికి రాకముందే కనీసం హైకులొచ్చాయి. లేకపోతే ఓ రెండు మూడేళ్ళు ఏమీ లేకపోయేది.

అన్నట్టు అసలు ఇప్పుడు ఎవడూ ఉన్న చోటు నుంచి కిక్కురుమనట్లేదు. మరే! అన్ని చోట్లా లే ఆఫ్‌లు జరుగుతుంటే ఇంకెక్కడికి వెళ్ళేది.

అయ్యయ్యో! ఆ గుడ్డి అమ్మాయి రోడ్డు దాటలేకపోతోంది. సహాయం చెయ్యనా ?
ఎవరయినా పాపం దాటిస్తే బాగుండు. పోనీ నేనే దాటిస్తే. దాటించనా ? వెళ్ళనా ?
హమ్మయ్య… ఎవరో ఆటోవాడు పాపం మంచోడు దాటిస్తున్నాడు. ఈ ఆటోవాళ్ళు ఎప్పుడు ఎలా ప్రవర్తిస్తారో తెలీదు.

అయ్యో! వాన పెరిగిపోతోంది. జాకెట్టు తెచ్చుకునుండాల్సింది. సర్లే ఇంకో ఫర్లాంగే కదా. తొందరగా నడిస్తే మంచిది. ఇంటికి దగ్గరగా ఈ షాపింగు మాలు రావడమేమో గానీ రోడ్డు నిండా అడ్డంగా కార్లు పార్కు చెయ్యడమే… అసలు బుద్ధుండదు వెధవలకి. ఇంత పెద్ద కార్లు తీసుకొచ్చి రోడ్డుకడ్డంగా పెడితే మిగతా వెహికిల్స్ ఎలా వెళ్ళాలి ?
వీళ్ళకి నిజంగా పెద్ద పెద్ద జరిమానాలెయ్యాలి. అప్పుడు గానీ బాగుపడరు.

హమ్మయ్య. గేటొచ్చేసింది. నేను పైకెళ్ళే వరకూ కరెంటు పోకుండా ఉంటే బాగుండు. మళ్ళీ ఏడంతస్థులు ఎక్కాలి చచ్చినట్టు. ఈ ముసలి వాచ్‌మెన్ వెధవ ఎప్పుడూ ఉండి చావడు. వీడికి డబ్బులు దండగ.

కాలింగు బెల్లు కొట్టకుండా తలుపు మీద ఈ టకటకలాడించడం అలవాటయిపోయింది నాకు. అమ్మకి కూడా నేనే అని తెలిసిపోతుంది.
తలుపు తెరుచుకుంది. ఆహ్! అమ్మ…

ఇది చూడండి: ఇది కల్పితమే! కానీ నా ఆలోచనలూ ఒక్కోరోజు అలా ఎడతెగకుండా కలగాపులగంగా సాగుతాయి. స్వాతిలో బాపు గారి కోతి కొమ్మచ్చి ఫీచరు లాగా :-)

10.03.08

చిక్కమగళూరు ట్రావెలాగుడు …

వర్గాలు అనుభవాలు, చిక్కమగళూరు, ట్రావెలాగుడు, ట్రెక్కింగ్ వద్ద 7:35 అపరాహ్నం ద్వారా Praveen Garlapati

భారతంలో పొడవాటి వారాంతం (మధ్యలో ఒక సెలవు పెడితే ఐదు రోజులు) కావడంతో ఎప్పటిలాగే ఎలాంటి ప్లానూ లేకుండానే మంగళవారం ఆఫీసుకెళ్ళాను.

నా సహోద్యోగి ఒకతను మేము చిక్కమగళూరుకి వెళుతున్నాము వస్తావా ? అని అడిగాడు. ఎప్పటిలాగే ఇంకో లాస్ట్ మినట్ ట్రిప్పుకి రెడీ అయ్యాను.

ఆ రోజు రాత్రి బయలుదేరి మళ్ళీ శుక్రవారం పొద్దున్నకి తిరిగి వచ్చేటట్టు అనుకున్నాము. రాత్రి పదకొండున్నరకి ఇంటి నుంచి బయలుదేరాలి. అయితే మన భారత కాలామానం ప్రకారం పన్నెండున్నర కల్లా బయలుదేరాము.
క్వాలిస్ ఒకటి మాట్లాడుకుని దాంట్లో ఎక్కగానే నాకిష్టమయిన పని మొదలెట్టేసాను. ఇంకేంటి పడక. అదేంటో జనాలకి క్యాబుల్లోనూ, బస్సుల్లోనూ నిద్ర రాదు కానీ నాకయితే ముంచుకొచ్చేస్తుంది.

ఇక మధ్యలో ఒకట్రెండు బ్రేకులేసి టీ తాగి మళ్ళీ నా నిద్ర కొనసాగించాను. ఎలాగయితే పొద్దున్నే ఆరింటికల్లా చిక్కమగళూరు చేరుకున్నాము.
(చిక్కమగళూరు అంటే చిన్న కూతురి ఊరు అని అర్థం కన్నడంలో. ఈ ఊరుని ఏదో రాజు తన చిన్న కూతురికి కట్నంగా ఇచ్చాడని ఒక కథగా వికీపీడియాలో చదివాను.)

ఒక మోస్తరు (అంతకంటే అక్కడ లేవు) హోటల్లో దిగి మళ్ళీ పడక. చిక్కమగళూరులో చూడడానికంటూ ప్రత్యేకంగా ఏమీ లేవు. మంచి వ్యూ పాయింట్లకీ, ట్రెక్కింగుకీ అనువయిన స్థలం.
పదింటికల్లా తయారయి ఘాట్ రోడ్డెక్కి ప్రయాణం చేస్తుండగానే వాతావరణంలో మార్పు కనిపించసాగింది. నెమ్మదిగా మంచుతో కూడిన మబ్బుల మధ్యలో నుంచి మా వాహనం వెళుతూంది. భలే ఆహ్లాదంగా ఉంది వాతావరణం.

అలా ఒక గంట సేపు ప్రయాణం చేసిన తరువాత “సీతాళయ్యన మఠా”నికి చేరుకున్నాము. అప్పటికి అక్కడ బాగా దట్టంగా మంచు కమ్ముకుని ఉంది. ఒక చిన్న గుడి కూడా ఉంది.

మాతో పాటూ వచ్చిన ఒక స్నేహితుడికి అది సొంతూరు. అక్కడి లోకలు స్పెషల్సుని మా మధ్యాహ్న భోజనానికి ఆర్డరు చేసాడు కింద. మా డ్రైవరుని అది తేవడానికి పంపి “ముళ్ళయ్యన గిరి” ట్రెక్కింగు మొదలెట్టాము. చిరు చలిగా ఉన్న ఆ వాతావరణంలో మాంచి పచ్చదనం ఉన్న దట్టమయిన చెట్ల మధ్య నుంచి ట్రెక్కింగు చెయ్యడం ఒక మంచి అనుభూతి.

రెండు ప్రదేశాలకీ దూరం బానే ఉంది. కానీ చక్కగా కబుర్లు చెప్పుకుంటూ నడుస్తుంటే సమయం తెలియలేదు. ఇంతకు ముందు అనుభవాల వల్ల మరీ అలసటగా కూడా అనిపించలేదు నాకు. మధ్య మధ్యలో ఆగుతూ, బిస్కెట్లు, చిప్సూ మేస్తూ మేము చేరాల్సిన కొండ దిగువకి చేరుకున్నాము. అక్కడ నుంచి మెట్లున్నాయి. అవి ఎక్కితే చక్కగా కొండ పైకి చేరుకోవచ్చు. ఆ ప్రదేశం కర్ణాటకలోనే ఎత్తయిన ప్రదేశం అట.

అక్కడ వ్యూ చాలా బాగుంది. చెప్పుకోవడానికి ఏదో గుడిలాంటిది ఉందక్కడ. ఒక గంట సేపు అక్కడ గడిపి మా బెటాలియనుకి రకరకాల ఫోజుల్లో ఫోటోలు తీసి నెమ్మదిగా తిరిగి “సీతాళయ్యన మఠా”నికి చేరుకున్నాము. మా డ్రైవరుదీ చిక్కమగళూరు సొంతూరు కావడంతో కేవలం ఒక గంట ఆలస్యంగా మా మేత తీసుకొచ్చాడు. అప్పటికే ఆకలితో నకనక లాడుతోంది మాకు. అది కొండ ప్రాంతం, మేము వెళ్ళాల్సింది ఆ దారే కావడంతో మధ్యలో ఆపి తిండి తిందామని ప్లాను. కాకపోతే తినడానికి అనువయిన ప్రదేశమే దొరకలేదు.
చివరాఖరికి ఒక చిన్న సైజు ట్రెక్కు చేసి ఒక కొండ మీదకి చేరి అక్కడ తినడానికి కూర్చున్నాము. అక్కీ రోటీ, వంకాయ కూర లాంటి వాటితో ఓ మోస్తరుగా లాగించాము.

అక్కడ నుంచి ఇంకో రెండు ప్రదేశాలు చూడడానికి బయలుదేరాము. బాగా అలసిపోయామేమూ ఇంకో కునుకేసాము. జోరుగా వర్షం మొదలయింది. ఆ వర్షంలోనే చూడాల్సిన రెండు ప్రదేశాలూ చూసి వెనక్కొచ్చాము. రాత్రికి ఏదో తిన్నామనిపించి బెడ్డెక్కితే మళ్ళీ పొద్దున్నే లేవడం.

మాతో పాటూ వచ్చిన లోకలు స్నేహితుడికి అక్కడికి ఒక యాభై కిలోమీటర్ల దూరంలో ఒక రిసార్టు ఉంది. ఇక మరుసటి రోజు మొత్తం అక్కడ గడపాలని ప్లాను.
ఆ రిసార్టు పేరు “రొట్టికల్లు”. దాని అర్థం నన్నడక్కండి. నాకు తెలీదు.

అక్కడికి చేరిన తరువాత అతను మమ్మల్ని సైటు సీయింగుకి తీసుకెళ్ళాడు. ఆ ప్రదేశం బాగా తెలిసిందే అతనికి. చెట్లూ, పుట్టల మధ్య నుంచి మమ్మల్ని ఓ చిన్న సెలయేరు దగ్గరికి తీసుకెళ్ళాడు. అందులో నుంచి నడుచుకుంటూ వెళ్ళాలని ప్లానన్నమాట. సెలయేరు చక్కగా పారుతోంది. ఆ పారే నీళ్ళ చప్పుడు నాకు భలే ఇష్టం. అలా దాంట్లో నుంచి చాలా సేపు అడ్వెంచర్ చేసాం. ఆ ప్రదేశానికి ఎవరూ వెళ్ళరు లాగుంది. మేమే దారి చేసుకుంటూ వెళ్ళాము. అదో చక్కని అనుభవం.

అలా దాంట్లో నడుస్తూ వెళితే ఆఖరికి ఒక చిన్న సైజు జలపాతానికి చేరుకున్నాము. అసలే మనకి నీళ్ళంటే చాలా ఇష్టము. ఇక ఆ జలపాతం కింద ఒక గంట గడిపిన తరువాత వెనక్కి బయల్దేరాము.
వెనక్కొచ్చేటప్పుడు నా కాలికి ఏదో నల్లనిది అంటుకుని ఉందని నా స్నేహితుడు చెప్పగానే చూస్తే జలగ. దానిని పీకి ముందుకెళుతుంటే ఒక్కొక్కరికీ పట్టిన జలగలు కనిపిస్తున్నాయి. అందరికీ తలా ఒక రవుండు అయిన తర్వాత మళ్ళీ నా వంతు వచ్చింది. ఓ రెండు జలగలు పట్టకుండానే పీకితే, మరో మూడిటికి రక్త దానం చేసాను. పట్టిన ప్రదేశంలోనే మళ్ళీ పట్టడంతో రక్తం చాలా సేపు ఆగలేదు.

అదో కొత్త అనుభవం. :-)

రిసార్టుకి తిరిగొచ్చి సుష్ఠుగా లాగించి కాసేపు అక్కడ ఉయ్యాలలాంటి దాంట్లో ఒక చిన్న కునుకు తీసాను నేను. మా వాళ్ళు బాతాఖానీ మొదలెట్టారు.
ఒక గంట తర్వాత వాలీ బాలు ఆడిన తర్వాత ఆ రిసార్టుకే ఆనుకుని ఉన్న సెలయేట్లో స్నానం చేసి వెనక్కి బయలుదేరాము.

అనుకోకుండా కుదిరే నా ట్రిప్పులు భలే బాగుంటాయి. మళ్ళీ లాంగు వీకెండు వరకూ ఈ అనుభవాలతోనే :-)

09.18.08

కాదు ఏ సమాచారమూ భద్రం …

వర్గాలు followers, గూగుల్, బ్లాగరు, సెక్యూరిటీ, హాక్ వద్ద 7:09 పూర్వాహ్నం ద్వారా Praveen Garlapati

సెక్యూరిటీ గురించి నా ఇంతకు ముందు టపాలలో ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ చెప్పాను.

వెబ్ అప్లికేషన్లలో సెక్యూరిటీ సమస్యలు కేవలం చిన్న సంస్థలకే అనుకుంటే తప్పులో కాలేసినట్టే.

A chain is only as strong as its weakest link.

అన్న సూత్రం అచ్చంగా సెక్యూరిటీకి వర్తిస్తుంది. ఎంత పటిష్ఠంగా రూపొందించిన సిస్టం లేదా వెబ్‍సైటయినా ఒక చిన్న పొరపాటు వల్ల క్రాకర్ల బారిన పడవచ్చు. ఒక పెద్ద సంస్థ రూపొందించింది కదా అని మనం భరోసాగా ఉండలేము. ఇదంతా ఎందుకు చెబుతున్నానంటే మొన్నీ మధ్యే నాకు తారసపడిన ఒక ఉదంతం వల్ల.

బ్లాగరు ఈ మధ్యే “Followers” అనే ఒక కొత్త ఫీచరు/విడ్జెటుని విడుదల చేసింది. మీరు ఏ బ్లాగులయితే తరచుగా చదువుతారో వాటిని మీ బ్లాగరులో చేర్చుకోవచ్చు. అలా చేర్చిన బ్లాగుల ఆరెసెస్ ఫీడ్లు ఆటోమేటిగ్గా మీ గూగుల్ రీడర్ లో చేర్చబడతాయి. ఈ విడ్జెటు వల్ల ఉపయోగాలు మీరు మీ బ్లాగుని తరచూ చదివే వారి జాబితాని మీ బ్లాగులో ప్రదర్శించుకోవచ్చు. అలాగే మీరు తరచూ చదివే బ్లాగుల ఆరెసెస్ ఫీడ్లను మిస్సవకుండా గూగుల్ రీడరులో ఎంచగ్గా చదువుకోవచ్చు.

అంతా బానే ఉంది మరి సమస్య ఎక్కడ ఉంది ?

బ్లాగరులోకి లాగిన్ అవగానే మన “Followers” లంకెని మనకి చూపిస్తుంది మనకి. దాని మీద నొక్కితే మన “Followers” జాబితాని మనకి చూపిస్తుంది. వారి పక్కనే “Block” అనే ఒక బటన్ ని కూడా చూపిస్తుంది. దానిని నొక్కితే మన బ్లాగు “Followers” చిట్టాలో వారిని చూపించదు. ఇదీ సమంజసంగానే ఉంది. మరి సమస్య ఇంకెక్కడుంది ?

మీ బ్లాగు “Followers” ని మీరు మాత్రమే మేనేజ్ చేసుకోగలగాలి కదా ? బ్లాగరు వాడు ఎంత అందంగా తయారు చేసాడంటే ఎవరి బ్లాగుకి సంబంధించిన “Followers” ని అయినా చిన్న హాక్ ద్వారా మీరు మేనేజ్ చేసెయ్యవచ్చు.

“Followers” ని మేనేజ్ చేసే లంకె

http://www.blogger.com/manage-followers.g?blogID=xxxxxxxx

పై లంకెలో xxxxxxxx అనేది మీ బ్లాగు ఐడీ.
(మీరు సృష్టించే ప్రతీ బ్లాగుకీ ఒక ఐడీ ఉంటుంది. మీరు బ్లాగరులోకి లాగిన్ అయి అది మీరు తెలుసుకోవచ్చు.)

ఇప్పుడు మీరు పై లంకెని

http://www.blogger.com/manage-followers.g?blogID=xxxxxxxx+1

గా మారిస్తే ఎంచగ్గా పక్కవాడి బ్లాగుని మేనేజ్ చేసెయ్యచ్చు.

మరి అలా లంకె మార్చినప్పుడు మన సంకేత పదం (password) అడగాలి కదా. ఊహూ… ఏమీ అక్కర్లేకుండానే మీకు వారి సమాచారాన్నంతా చూపించేస్తుంది. దానిని మార్చడానికి అవకాశం కూడా కల్పిస్తుంది.

ఉదా:

ఈ కింది చిత్రం నా బ్లాగుకి సంబంధించినది.

నేను పైన చెప్పిన విధంగా లంకెని మారిస్తే వచ్చిన ఇంకొక తెలుగు బ్లాగరు యొక్క సమాచారం ఈ కింది చిత్రంలో చూడవచ్చు.

వారి “Followers” ని నేను “Block” చెయ్యగలిగాను. (నన్ను నేనే అనుకోండి)

మళ్ళీ “Unblock” చేసేసాననుకోండి.

ఇంతకు ముందు ఈ టపాలో నేను చెప్పిన “URL Rewriting” అనే పద్ధతికి పర్ఫెక్టు ఉదాహరణ ఇది.

అదన్నమాట సంగతి ! :-)

ఇంతకీ ఈ సంగతి నేనెలా కనుగొన్నానంటారా ? టాప్ సీక్రెట్ ;-)

09.13.08

జిమ్ముకెళ్ళరా… కండ పెంచరా…

వర్గాలు అనుభవాలు, హాస్యం వద్ద 8:20 అపరాహ్నం ద్వారా Praveen Garlapati

శీర్షిక చూస్తునే మీకర్థం అయుంటుంది… కాసేపలాగే ఉండండి. నా జిమ్ము బాడీ కండలు చూపించి టపా రాస్తాను. ఊ…హుం…. కళ్ళు తిరిగినియ్యా ? మరదే…

అసలు ఈ పరంపర ఎప్పుడు మొదలయిందో తెలియాలంటే మీరు నా ఇంజినీరింగు రోజులలోకి వెళ్ళాలి. అది ఏదో సెమిస్టరు (అసలు ఎప్పుడేమి చదివామో గుర్తుంటే కదా ?). నేను హ్రితిక్ రోషను “ఎక్ పల్ కా జీనా …” అంటూ అవసరం లేకపోయినా కండలు చూపించే డాన్సు చూసాను.
అంతే ఎన్నో వేల మంది “యూతు” (బూతు అని వినిపిస్తే నా బాధ్యత కాదు) లాగా నాకూ వెంటనే కండలు పెంచేసి మా కాలేజీలో అమ్మాయిలని పడగొట్టెయ్యాలనే తీవ్రమయిన కోరిక కలిగింది.

మా కాలేజీలో నాలాంటి బకరాల కోసమే అన్నట్టు ఓ జిమ్ము ఉండేది. ఏ మాటకామాటే చెప్పుకోవాలి కానీ బానే ఉండేది లెండి. ఇక నేను ఆల్మోస్టు అక్కడ ఇరగదీసాను. ఏమిటనుకున్నారు, నా వెన్నెముకని. మొదటి రోజే మరి కరణం మల్లీశ్వరి స్ఫూర్తితో యాభై కేజీల వెయిట్ లిఫ్టింగు చేస్తే ఇంకేమవుతుంది మరి ?

ఓ నెల రోజుల రెస్టు తర్వాత మళ్ళీ ఇంకో ప్రయత్నం అన్నమాట. ఈ సారి జాగ్రత్తగా పాపం తలో ఐదు కేజీల డంబెల్స్ ఎత్తి నా మానాన నేను జిమ్ము చేసుకుంటుంటే ఆ రోజే కాలేజీలో ఏదో “ఆటల దినమంట” అమ్మాయిలంతా బిలబిలా జిమ్ముకొచ్చేసారు (అబ్బ. మన ఖర్మ కాకపోతే జిమ్ములోనే బాడ్‌మింటను కోర్టు పెట్టాలనే బుద్ధిలేని అయిడియా ఎవరిచ్చారో మా కాలేజీ వారికి.) అసలే నా పక్కన హల్క్ లాంటి “బ్రెస్టు లాంటి చెస్టు” ఉన్న వీరుడొకడు తలా పన్నెండు కిలోల డంబెల్స్ ఎత్తుతున్నాడు.
మరి ఆ పక్కనే నేను ఐదు కిలోల డంబెల్సు, అదీ అమ్మాయిల ముందు (మీకు సీను అర్థమయింది కదా…) వెంటనే నా చేతిలో పది కిలోల డంబెల్సు ప్రత్యక్షం.

సీను కట్ చేస్తే పది కిలోల డంబెల్ ఒకటి నా కాలు పచ్చడి చెయ్యడం. కుంటలేక, ఏడవలేక నోరు కట్టేసుకుని హాస్టలు చేరడం నెక్స్టు సీనులు.

ఇలా కాదని ఎవరూ లేకుండా చూసి మధ్యాహ్నం పూట జిమ్ము కెళ్ళడం మొదలెట్టా… అప్పుడేమయిందా ? హు… మీరు నన్ను అవమానిస్తున్నారు. ఏదో అయే ఉంటుందని డిసైడయిపోయినట్టున్నారు. ఇక చెప్పక తప్పుతుందా ?
సంగతేమిటంటే మా కాలేజీలో వెయిట్ లిఫ్టింగు వీరుడొకడు ఉండేవాడు. భారీ పర్సనాలిటీ, మా యూనివర్సిటీలోనే గోల్డు మెడలిస్టు వంటి స్థాయి. ఏదో ఒక పోటీలో ఇతగాడు ఎత్తగలిగినంత వెయిట్లు లేక బాబ్బాబూ ఇక చాలు ఆపెయ్యి అన్నారని ఒక కథ ప్రాచుర్యంలో ఉండేది అప్పట్లో…
నేను వెళ్ళే మధ్యాహ్నం టయిమునే నా అదృష్టం ?? కొద్దీ ఇతగాడు ఎంచుకున్నాడు. నా పక్కనే నిలబడి పదుల కిలోలు అమాంతంగా ఎత్తేస్తుండేవాడు. అప్పటికే ఇలాంటి అవమానాలకి అలవాటు పడిపోయానేమో పక్క నా ఏడున్నర, అప్పుడప్పుడు పదీ కిలోలతో కానిచ్చేవాడిని.
ఇలా ఉండగా ఒక రోజు పాపం ఏ కళనున్నాడో కానీ నేను ఎక్సర్సయిజు చేస్తున్న సమయంలో ఆ వంద కేజీల వెయిటు జస్టు నా తలకి పదించిల దూరంలో డభేల్మని కింద పడింది. ఓ పది నిముషాలు అవాక్కయ్యానన్నమాట. తేరుకున్నానుకున్నారా ? లేదు జిమ్ము మానేసా :-) అదీ సంగతి.

అప్పటితో నా సల్మాన్ ఖాను లాగా షర్టు విప్పడాలు, కండలు ఫ్లెక్సు చెయ్యడాలు కట్టయ్యాయన్నమాట. (ఏం చేస్తాం. ఐఎస్‌ఐ కుట్ర జరిగింది)

ఇక ఏదో నా ఇంజినీరింగు పూర్తిచేసి “జనాల ప్రకారం” తీరిగ్గా తిని కూర్చుని చేసే ఉద్యోగంలో చేరాను. ఇక షరా మామూలే. ఏముందీ పొద్దున్న నుంచి సాయంత్రం దాకా కదలకుండా పని చేసి ఒళ్ళొంచకుండా ఇంటి నుంచి ఆఫీసుకీ, ఆఫీసు నుంచి ఇంటికీ. ఈ మధ్యలో జిమ్ముకెళ్ళాలి అనే ఆలోచన నేను చెయ్యలేదు. ఎందుకంటే నాకంటే ముందే నా సహోద్యోగులు మాంచి ఉత్సాహంతో రెండు రోజులు జిమ్ముకెళ్ళి విజయవంతంగా పది రోజుల పండగ పూర్తి చేసుకుని వేలు సమర్పించుకున్నారు.

ఇక అలా హాయిగా సాగిపోతున్న జీవితంలో కాంపసు మారడం అనే ఒక విషాద సంఘటన జరిగింది. బిగ్గర్, బెటర్ పాలసీలో భాగంగా ఓ ఆట్టహాసమయిన జిమ్మొకటి మా కాంపసులో కొచ్చింది.
“కుక్క తోక వంకర” లాంటి సామెతలు ఎవరికయినా గుర్తుకొస్తే చెప్పకుండా వారిదగ్గరే పెట్టుకోమని మనవి.

మళ్ళీ మొదలు. అక్కడున్న నాలుగయిదు ట్రెడ్ మిల్లులని చూసి మనసాగలేదు. వెంటనే అవెక్కి రన్నడం అదే పరుగెత్తడం మొదలెట్టాను. మీకప్పుడే “ఫారెస్టు గంపు” గుర్తొస్తుంటే నేనేమీ చెయ్యలేను. మరీ అలా పరిగెట్టలేదు కానీ, ఎందుకో పరిగెడుతుంటే నాకేదో చెప్పలేని ఆనందం కలుగుతుండేది. నేనేదో మారథాన్ పరిగెడుతున్నట్టు, పూర్తి చేసి చేతులు పైకెత్తి ఆనందపడిపోతున్నట్టూ కళ్ళు తెరిచి కలలుగనే వాడిని.

ఇంకే రోజుకి దాదాపు నాలుగుతో మొదలెట్టి ఎనిమిది కిలోమీటర్ల దాకా పరిగెత్తడం మొదలుపెట్టాను. జిమ్ములో నా వెనక చకోర పక్షుల్లా వేచి చూసే వారు లేకపోతే ఇంకెన్ని కిలోమీటర్లు పరిగెత్తేవాడినో తెలీదు మరి. దాని ఫలితం నెలలోగా నాలుగు కేజీల బరువు తగ్గడం. కనిపించిన వాళ్ళందరూ ఏమయింది అని అడగడం మొదలుపెట్టారు. మా మేనేజరు పిలిచి బాబూ నువ్వు ఆ జిమ్ము ఆపకపోతే మన టీములోకి జనాలెవరూ రారు, కనీసం నా గురించయినా ఆపెయ్యి నాయనా అన్నాడు.
నాకు మంచి హైకు ఇస్తానని ఒట్టేయించుకుని ఆపేసాను. (నేను ఆయన గదిలో నుంచి బయటకు రాగానే ఒట్టు తీసి గట్టు మీద పెట్టడం నేను చూడలేదు)

ఇదిగో మళ్ళీ ఇప్పుడు దురద మొదలయింది. ఈ సారి కేవలం కండలు పెంచి, ఛాతీ వెడల్పు చేద్దామని మళ్ళీ మొదలెట్టాను. గత నెల రోజులుగా ఠంచనుగా వెళుతున్నాను (అంటే వారానికి రెండు రోజులు). ఈ సారి రికార్డు ఏమన్నా మారుతుందేమో చూడాలి మరి …

09.03.08

గూగుల్ క్రోమ్ – విహరిణుల విపణిలో సరికొత్త ఎంట్రీ …

వర్గాలు technology, క్రోమ్, గూగుల్, టెక్నాలజీ, విహరిణి, సాంకేతికం వద్ద 5:42 అపరాహ్నం ద్వారా Praveen Garlapati

ఇన్నాళ్ళూ ఇంటర్నెట్ ఎక్స్‌ప్లోరర్, ఫైర్‌ఫాక్స్ మధ్య సాగుతున్న విహరిణుల పోటీ నిన్నటితో సరికొత్త మలుపు తిరిగింది.

కొంత మంది ఊహించినట్టు, ఇంకొంత మంది ఊహించనట్టూ గూగుల్ నిన్న క్రోమ్ అనే ఒక సరికొత్త ఓపెన్ సోర్స్ విహరిణిని విడుదల చేసింది.

దీనికి ప్రేరణ గూగుల్ చెబుతున్న ప్రకారం ఒక సరికొత్త విహరిణిని స్క్రాచ్ నుంచి తయారు చెయ్యడం. అంటే దీని డిజైన్, ఆర్కిటెక్చరు అన్నీ కొత్తగా దేని మీదా ఆధారపడకుండా తయారు చెయ్యడం. (ఫైర్‌ఫాక్స్ నెట్‌స్కేపు కోడు బేసు నుంచి తయారయిందని అందరికీ తెలుసనుకుంట)
అలాగే ఇప్పటి విహరిణులలో ఉన్న సమస్యలని అధిగమించడానికీ, ఇప్పటి వెబ్ కి తగినట్టూ తీర్చిదిద్దటం.

ఇక దీంట్లో ప్రత్యేకంగా ఏమున్నాయో చూద్దాము:

౧. లుక్స్ : అన్నిటికన్నా మొదటిగా ఇందులో నేను గమనించింది విహరిణిలో ఎంత ఎక్కువ స్థలం ఉపలబ్ధంగా ఉందో. క్రోమ్ లో టూల్‌బార్ లేదు, స్టేటస్‌బార్ లేదు. ఉన్నదల్లా టాబులు మాత్రమే.
ప్రతీ టాబుకీ విడివిడిగా వాటికి సొంతమయిన యూఆర్‌ఎల్ బారు, పేజీకల బారు ఉంది. దానితో మనకి ఎక్కువ స్క్రీను స్పేసు కనిపిస్తుంది.
అనవసరంగా ఎక్కువ స్థలాన్ని ఉపయోగించకుండా, జాజీగా కాకుండా గూగుల్ స్టైల్లో దీనిని సింపుల్ గా తీర్చిదిద్దారు. అయితే మరీ ప్లెయినుగా ఉండి కొందరికి నచ్చ్కపోవచ్చు కూడా.

. టాబులు: టాబులలో కొత్తేముంది. అన్ని విహరిణులలోనూ ఉన్నాయి. ఐఈ ౭ తో దాంట్లోనూ వచ్చి చేరాయి. ఇక ఓపెరా, ఫైర్‌ఫాక్స్ లలో అయితే మొదటి నుంచీ ఉన్నాయి.
మరి ఇందులో ప్రత్యేకత ఏముంది ?
మీరు వాడే విహరిణులలో మీరు అప్పుడప్పుడూ గమనించి ఉంటారు. ఒక టాబులో చూపించే వెబ్‌పేజీ గనక భారంగా ఉండి స్టక్ అయితే మొత్తం విహరిణినే మూసి మళ్ళీ తెరవాల్సిన పరిస్థితి వస్తుంది. అయితే క్రోమ్‌లో దీనిని కొంత మేరకు మార్చగలిగారు.
ఇందులో మొత్తం విహరిణి ఒక ప్రాసెసుగా కాక, ప్రతీ టాబూ ఒక ప్రాసెసుగా డిజైని చేసారు. అందుకని ఒక టాబులో గనక సమస్య తలెత్తితే దానిని మాత్రమే మూసివేసి మిగతావాటిని అలాగే ఉంచుకోవచ్చు.

. ప్రతీ టాబూ ఒక కొత్త ప్రాసెసు: మొత్తం విహరిణి ఒకే ప్రాసెసుగా కాక ప్రతీ టాబూ ఒక ప్రాసెసుగా చూడడం వల్ల లాభాలున్నట్టే నష్టాలూ ఉండవచ్చు. వాడుకలో నేను గమనించిందేమిటంటే మెమురీ వాడకం ఎక్కువగా ఉంది.
ఉదా: అవే వెబ్‌సైట్లు వివిధ టాబులలో ఫైర్‌ఫాక్స్, ఓపెరా, క్రోమ్, ఐఈ లో తెరిస్తే క్రోమ్ అన్నిటికన్నా ఎక్కువగా మెమొరీ వాడుతుంది నా సిస్టంపైన.
అందుకని డిజైను పరంగా ఇది మంచి నిర్ణయమే అయినా నిజానికి మీ సిస్టముని నెమ్మది చేయవచ్చు.

. జావాస్క్రిప్టు: జావాస్క్రిప్టు మరీ అంత స్ట్రక్చర్డ్ లాంగ్వేజీ కాదు. కాబట్టి దానికి సంబంధించి చాలానే సమస్యలు ఉన్నాయి. అయితే క్రోమ్ లో v8 అనే జావాస్క్రిప్టు ఇంజనుని వాడుతున్నారు. ఇది ఒక VM. జావాస్క్రిప్టుని కంపైల్ చేసి మెషీన్ లాంగ్వేజీలోకి తర్జుమా చెయ్యడంవల్ల వెబ్‌పేజీలు త్వరగా లోడవుతాయని గూగుల్ ఉవాచ.

. వేగం: క్రోమ్‌లో చాలా ఆప్టిమైజేషన్లు చేసామనీ ఇంకా కొత్త జావాస్క్రిప్టు ఇంజిను వాడటం వల్ల పేజీలు వేగవంతంగా లోడవుతాయనీ చెబుతున్నారు. ఇది కొంతవరకూ నిజంలగే ఉంది. నే వాడినంతలో పేజీలు వేగంగానే లోడవుతున్నాయి. దాదాపు ఓపెరాలో అయినంత వేగంగానో, అంతకంటే వేగంగానో లోడవుతున్నాయి.

. అన్నిటికీ ఒకే అడ్రసు బారు: ఫైర్‌ఫాక్స్ ౩ తో మొదలయింది ఆసం పట్టీ. (ఇది మీరు ఇంతకు ముందు వెళ్ళిన వెబ్‌పేజీలనీ, వాటి కంటెంటునీ, మీ పేజీకలనీ అన్నిటినీ కలిపి వెతుకుతుంది) క్రోమ్ ఇవన్నీ చేస్తుంది. అలాగే దానితో పాటు దీనిని గూగుల్ సజెస్ట్‌తో అనుసంధానించారు. కాబట్టి మీరు దేనికోసమయితే వెతుకుతున్నారో దానికి సంబంధించిన సజెషన్లను గూగుల్ సజెస్టు నుంచి అందిస్తుంది.
అలాగే ఇది కొంత తెలివయిన సెర్చ్ ఏర్పాటుని కూడా కలిగుంది. మామూలుగా అయితే మీరు యూఆర్‌ఎల్ బారులో టైపు చేసిన టెక్స్టుని గూగుల్‌లో చెతుకుతుంది. అయితే మీరు ఏదయినా వెబ్‌సైటుకి వెళ్ళి దానికో సెర్చ్ బాక్సు ఉంటే మాత్రం దానిని వాడే ఏర్పాటు ఇందులో ఉంది.

ఎలాగంటే ఉదాహరణకి మీరు cnn.com కి వెళ్ళారనుకోండి. ఆ వెబ్‌సైటులో ఒక సెర్చ్ బాక్సు ఉంటుంది వెతకడానికి. అందుకని మీరు మీ యూఆర్‌ఎల్ బారులో cnn.com అని టైపు చేసి టాబు కొడితే మీరు గూగుల్ కి బదులుగా cnn.com లో సెర్చ్ చెయ్యవచ్చు.

. స్పీడ్ డయల్: ఓపెరాలో స్పీడు డయల్‌లు ఉంటాయి. ఇవేమిటంటే మీరు ఒక కొత్త టాబుని గనక తెరిస్తే మీకు ఒక తొమ్మిది స్పీడు డయళ్ళు కనిపిస్తాయి. దాంట్లో మీరు తరచూ వాడే వెబ్‌సైట్లు సెట్ చేసుకోవచ్చు. కాబట్టి కొత్త టాబు తెరవగానే సమయం వృధా కాకుండా వాటిని నొక్కితే వెంటనే ఆయా సైట్లకి వెళ్ళిపోవచ్చు.
ఇలాంటిదే క్రోమ్‌లో కూడా ఉంది. అయితే ఇందులో స్పీడు డయళ్ళు ఆటోమేటిగ్గా మీరు తరచూ వెళ్ళే వెబ్‌సైట్లుగా సెట్ చెయ్యబడి ఉంటాయి. మీరు సెట్ చేసుకోలేరు. మీరు ఇంతకు ముందు బ్రౌజ్ చేసిన చరిత్రని బట్టి వీటి ఎంపిక ఉంటుంది.

. ప్రైవేటు బ్రౌజింగు: కొన్ని సార్లు మీరు వెళ్ళిన వెబ్‌సైట్ల వివరాలు బ్రౌజరులో నిక్షిప్తం కాకుండా ఉండాలని మీరు కోరుకోవచ్చు. (ఉదా: పోర్న్ కోసం చూసేవారు) ఎందుకంటే మీ ఆసం పట్టీలో లేదా స్పీడు డయళ్ళలో ఆయా సైట్లు కనిపిస్తే మీకు ఇబ్బంది కలగవచ్చు. సాధారణంగా అయితే మీరు మీ విహరిణి కాష్ (cache) ని తుడిచివెయ్యడమో లేదా చరిత్రని తుడిచివెయ్యడమో చేస్తుంటారు. అయితే దానివల్ల మిగతా చరిత్ర వివరాలన్నీ కూడా తుడుచుకుపోతాయి.
అలా కాకుండా మీరు ప్రస్తుతం బ్రౌజ్ చేస్తున్న టాబుని మాత్రమే విహరిణి చరిత్రలో రాకుండా “Incognito” అనే ఒక కొత్త మోడ్‌ని క్రోమ్ లో ప్రవేశపెట్టారు. మీ దానిని ఎంపిక చేసుకుంటే ప్రైవేటుగా బ్రౌజ్ చెయ్యవచ్చన్నమాట.

. సెక్యూరిటీ: ఇతర విహరిణులలో ఉన్నట్టే ఇందులోనూ సెక్యూరిటీ బాగుంది. మీరు “ఫిషింగ్” లేదా స్పైవేరు ఉన్న వెబ్‌సైట్లకి వెళితే క్రోమ్ మిమ్మల్ని హెచ్చరిస్తుంది.
అలాగే సర్టిఫికెట్లు ఎక్స్పైర్ అయిన లేదా సరిపోలని వెబ్‌సైట్లకి వెళ్ళినా ఇది మిమ్మల్ని హెచ్చరిస్తుంది.

౧౦. దిగుమతులూ, అప్లికేషన్లూ: ఇక క్రోమ్ లో దిగుమతులూ సులభమే. ప్రస్తుతం అవుతున్న దిగుమతిని “పాజ్” చేసి మళ్ళీ తర్వాత అక్కడ నుంచి కానివ్వచ్చు. అలాగే దీనికి స్టేటస్ బార్ ఉండదు కానీ దిగుమతి అవుతున్న ఫైలుని అవుతున్నంత సేపూ ఆ స్థలంలో చూపిస్తుంది. పూర్తయిన తర్వాత ఆ ఫైలుని మీకు కావలసిన ప్రదేశానికి మార్చుకోవచ్చు.
అలాగే ఫైర్‌ఫాక్స్ “ప్రిజ్మ్” లాగా దీనినుంచి ఒక్క టాబు మాత్రమే ఉండే అప్లికేషన్లూ కూడా సృష్టించుకోవచ్చు.

౧౧. తెలుగు: క్రోమ్‌లో తెలుగుకి మద్దతు ఉంది. మీ విహరిణి ప్రధానమయిన భాషగా తెలుగుని పెట్టుకోవచ్చు. అలాగే తెలుగు యూనీకోడుని బాగానే చూపిస్తుంది. అయితే బరహ, అక్షరమాల వంటి ఉపకరణాలు ఇందులో సరిగా పని చెయ్యట్లేదు. అలాగే అక్కడక్కడా “Unjustified text” సమస్య చూసాను నేను.
ఇంకా పద్మ, indic input extension లాంటి జోడింపులు ఇందులో వాడలేము.
చిత్రంగా ఈనాడు డైనమిక్ ఖతిని ఇది బానే చూపిస్తుంది. ఆంధ్రజ్యోతిని సరిగా చూపించట్లేదు.

పైనవి స్థూలంగా ఇందులో విశేషాలు. ఇన్నొవేషను పరంగా ఫీచర్లను చూస్తే పెద్దగా కొత్తేమీ లేదు. (ఉంటే డిజైను పరంగా ఉండవచ్చు). ప్రస్తుతం ఉన్న ఇతర విహరిణులలో నుంచి మంచి ఫీచర్లన్నిటినీ ఒక దగ్గర పోగు మాత్రం చేసారు.

అయితే సరికొత్త విహరిణి తయారు చెయ్యవలసిన అవసరం గూగుల్ కి ఏముందని ప్రశ్నిస్తే దీనికి వేరే కారణాలు ఎక్కువుండచ్చనిపిస్తుంది. ముందు ముందు గూగుల్ అప్లికేషన్లని ప్రమోట్ చేసుకునేందుకు వీలుగా దీనిని తయారు చెయ్యవచ్చు లేదా మీ బ్రౌజింగు డాటాని మాకందిస్తే మీకు తగినట్టు మీరు విహరిస్తున్నప్పుడు మీకు కావలసినట్టు అంతర్జాలాన్ని కస్టమైజు చేస్తామని చెప్పవచ్చు. అలాగే మొబైలు మీద ఈ విహరిణిని ప్రస్తుతం ఉన్న ఓపెరా మినీ, ఐఈ లకి ప్రత్యామ్నాయంగా ఉంచవచ్చు.

ప్రస్తుతానికయితే ఇది ఇంకో విహరిణి మాత్రమే. ఇంకా చెప్పాలంటే ఫైర్‌ఫాక్స్ కంటే తక్కువలో ఉంది ఇది. ఎందుకంటే దీంట్లో జోడింపుల సౌకర్యం లేదు. ఫైర్‌ఫాక్స్ బలమంతా అందులోనే ఉంది. కాబట్టి అలాంటిదేదో గూగుల్ చెయ్యాల్సిందే.
నాకయితే ఏదో బ్రౌజ్ చేసుకోడానికి బాగానే ఉన్నా ప్రస్తుతానికి ఫైర్‌ఫాక్స్ ఇచ్చిన సౌకర్యం ఇది ఇవ్వట్లేదని అనిపిస్తుంది. కానీ గూగుల్ కున్న హైపుని బట్టి దీనికి మంచి మార్కెటే ఉండవచ్చు.
అలాగే మొత్తం స్క్రాచు నుంచి తయారు చేసామని చెబుతున్నా ఆపిల్ వారి వెబ్‌కిట్, మోజిల్లా ఫైర్‌ఫాక్స్ నుంచి కోడుని వీరు వాడారు. కాబట్టి అందులో ఏమన్నా సమస్యలుంటే అవి వీటిలోకీ రావచ్చు.

ఏదయితే ఏమిటి. మనకి దీని దయవల్ల ఇంకొక మంచి విహరిణి వస్తే సంతోషమే…

08.30.08

Ubiquity – ఒక విభిన్నమయిన మంటనక్క జోడింపు …

వర్గాలు Ubiquity, firefox, technology, టెక్నాలజీ, మంటనక్క, సాంకేతికం వద్ద 7:38 అపరాహ్నం ద్వారా Praveen Garlapati

మంటనక్క అద్భుతాలు మనకి తెలియనివి కాదు. ఒక విహరిణిగా ఎంత చక్కగా పనిచేస్తుందో అసలు చెప్పనక్కర్లేదు.

అన్నిటికన్నా ఇందులో మిన్న దీని జోడింపులు (Addons). ఇది ఇంతకు ముందు కూడా చెప్పాను… కొత్తగా మంటనక్క వారు ఒక జోడింపును విడుదల చేసారు. Ubiquity అని.
మనం అంతర్జాలం విహరించే పద్ధతిని ఇది సమూలంగా మార్చేస్తుందని నాకనిపిస్తుంది. అద్భుతంగా డిజైను చేసారు దీనిని.

ఉదా: మీరు ఒక ఈ మెయిలు పంపుతున్నారు స్నేహితుడికి మనం రేపు ఫలానా ప్రదేశంలో కలుద్దామని. దానికి జతగా ఒక మాపు పంపుదామనుకున్నారనుకోండి. ప్రస్తుతం జరిగే తంతు ఇది:

౧. ఒక కొత్త టాబుని లేదా విండోని తెరుస్తాము
౨. అందులో http://maps.google.com కి వెళతాము
౩. అక్కడ మనకు కావలసిన ప్రదేశాలు, ఎక్కడ నుంచి ఎక్కడకి వెళ్ళాలో వెతుకుతాము
౪. తర్వాత అందులో నుంచి మాపుని ఎంబెడ్ చేయాల్సిన కోడుని తీసుకువచ్చి మన మెయిల్లో పెట్టడమో లేదా దానికి లంకె వేయడమో చేస్తాము

మరి దీనిని కొత్త టాబు/విండో తెరవకుండా సులువుగా చేయగలిగితే ? అద్భుతంగా ఉండదూ….

పైన చెప్పిన దాన్ని ఈ Ubiquity జోడింపుతో ఎలా చెయ్యచ్చంటే

౧. విండోసులో అయితే Ctrl + space నొక్కడం
౨. Ubiquity లో “map ” టైపు చెయ్యడం. ఉదా: map hyderabad అని టైపు చెయ్యండి
౩. దాంట్లోనే ఉన్న insert లంకెని ఉపయోగించి మాపుని మీకు కావలసిన చోట ఎంబెడ్ చెయ్యడమే

సింపుల్ గా లేదూ ?

ఇంకో ఉదాహరణ చూద్దాము

మీరు ఒక పదం చూసారు. దానికి అర్థం కావాలనుకోండి ఏ “dictionary.com” కో వెళ్ళి ఆ పదాన్ని టైపు చేసి వెతకాలి.
అలాగే దేని గురించయినా సమాచారం కావాలంటే వికీకి వెళ్ళి ఆ పదాన్ని శోధించాలి.

ఇవన్నీ ఇంకో వెబ్ పేజీ తెరవకుండానే చేయగలిగితే ?

define అని Ubiquityలో టైపు చేస్తే దాని అర్థం మీకు అక్కడికక్కడే చూపిస్తుంది.
ఉదా: define tecnology

wiki అని Ubiquityలో టైపు చేస్తే ఆ పేజీ ప్రివ్యూని అక్కడికక్కడే చూడవచ్చు.
ఉదా: wiki animation

ఇలాంటివింకెన్నో Ubiquity తో సాధ్యం.

ప్రస్తుతం ఉన్న ఫీచర్లే కాకుండా అదనంగా ఫీచర్లని జోడించడం కూడా చాలా సులువు. వెబ్‌ మాషప్ లని చాలా సులభంగా చెయ్యవచ్చు.

ఉదా: మీరు వెబ్ పేజీలో ఒక పదాన్ని బ్రౌణ్యం లో వెతకాలనుకున్నారనుకోండి. దానికి షార్టుకట్ ఇందులో ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు.

chrome://ubiquity/content/editor.html అనే లంకెని మీ url bar లో టైపు చెయ్యండి.

అక్కడ వచ్చిన ఎడిటరులో ఈ కింది కోడుని ఉంచండి. అంతే

makeSearchCommand({
name: “telugu”,
url: “http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/romadict.pl?query={QUERY}&display=utf8&table=brown”,
icon: “http://dsal.uchicago.edu/favicon.ico”,
description: “Search for telugu words.”
});

ఇప్పుడు మీరు Ctrl + space నొక్కి telugu టైపు చేసారనుకోండి అదెళ్ళి బ్రౌణ్యంలో వెతుకుతుంది. అలాగే telugu this అని టైపు చేస్తే మీ వెబ్ పేజీలో హైలైట్ చేసిన పదాన్ని బ్రౌణ్యంలో వెతుకుతుంది.

అలాగే తెవికీలో ఏదయినా పదం వెతకాలనుకోండి.

makeSearchCommand({
name: “tewiki”,
url: “http://te.wikipedia.org/wiki/{QUERY}”,
icon: “http://te.wikipedia.org/favicon.ico”,
description: “Search తెవికి.”
});

భలేగా లేదూ…

అలాగే ఒక పేజీ మీద మీరు ఎంచుకున్న టెక్స్టుని తెలుగు యూనీకోడు నుంచి ఆర్టీఎస్ కి మార్చుకునేలా లేదా ఆటీఎస్ నుంచి తెలుగులోకి మార్చుకునేలా కూడా రాసుకోవచ్చు. లేదా మీరు ఎంచుకున్న ఆంగ్ల టెక్స్టుని ఆటోమేటిగ్గా తెలుగులోకి మార్చుకునేలా ఏర్పరచుకోవచ్చు.

దీనికే సంబరపడిపోతే ఎలా ? ఇది దీనికున్న సామర్థ్యంలో వెయ్యో వంతు మాత్రమే…
మంటనక్క స్టయిల్లో దీనిని ఎక్స్టెండబుల్ గా తీర్చిదిద్దినందున దీంతో లెక్కలేనన్ని పనులు చేయించవచ్చు.

వికీలో, గూగుల్లో, మరే ఇతర శోధన యంత్రంలో నయినా వెతకవచ్చు. వికీలో నుంచి ఒక వ్యాసాన్ని ప్రివ్యూ చూడవచ్చు. ఒక పదం యొక్క అర్థం వెతకొచ్చు, మీ కాలెండరుకి ఒక కొత్త టాస్కుని జోడించుకోవచ్చు, ట్విట్టర్ లో ట్వీట్ చెయ్యచ్చు, ఒక పెద్ద లంకెకి టైనీ యూఆరెల్ ని సృష్టించవచ్చు, ఒకటనేంటి ఏ పనినయినా చేయించవచ్చు.

ఒక రకంగా చెప్పాలంటే అన్ని జోడింపులనూ కలిపే ఒకే పెద్ద జోడింపుగా దీనిని చూడవచ్చు. కాకపోతే ఇందులో మనం కొత్తగా ఏదయినా జోడించాలనుకుంటే మీ విహరిణిని మూసి తెరవాల్సిన అవసరం లేదు. మీ స్క్రిప్టుని Ubiquity ఎడిటరులో పెట్టగానే వాడేసుకోవచ్చు.

దీనిని డెస్కుటాపు ఉపకరణాలతో పోల్చాలంటే లాంచీతో కానీ, కాటాపల్ట్‌తో కానీ, క్విక్ సిల్వర్‌తో కానీ పోల్చవచ్చు. కాకపోతే అవి మీ కంప్యూటరు కోసం, ఇది మీ అంతర్జాలం కోసం.

Ubiquity గురించి మరింత తెలుసుకోవాలంటే ఇది చదవండి. ఈ కింది వీడియో చూడండి.

Ubiquity for Firefox from Aza Raskin on Vimeo.

మరి మీరు దీనిని ఉపయోగించి ఏం చెయ్యబోతున్నారో ?

08.16.08

Context is everything !

వర్గాలు అనుభవాలు, ఆలోచనలు, కాంటెక్స్టు, నేపథ్యం వద్ద 8:53 పూర్వాహ్నం ద్వారా Praveen Garlapati

నేపథ్యం. ఎందుకో “కాంటెక్స్ట్” అన్న పదానికి నేపథ్యం అంత దగ్గరగా అనిపించట్లేదు. నా టపా టైటిలుని “నేపథ్యంలోనే ఉందంతా …” అని పెడదామనుకున్నా… కానీ నా నేపథ్యం వల్లనేమో అది నాకు రుచించలేదు :)

ఇంతకీ ఈ టపా ఎందుకంటే నిన్న మాలతి గారి బ్లాగులో గురించి ప్రస్తావించడం, దానికి వ్యాఖ్య రాస్తూ దాని గురించి నేను ఆలోచించడం జరిగింది.
ఆ ఆలోచనలు అలా ఎడతెగకుండా సాగుతూనే ఉన్నాయి.

అసలు నేపథ్యం అంటే ఏమిటి ? మనిషి విషయాలను అర్థం చేసుకోవడంలో దాని పాత్ర ఎందుకు ఉంది, ఎంతవరకూ ఉంది ? అనే ఆలోచనలు మొదలయ్యాయి.

ఒక మనిషి పెరుగుతున్నప్పుడు అతని చుట్టూతా ఉన్న పరిసరాలు, పరిచయాలు, అనుభవాలు, అనుభూతులు, స్నేహాలు అన్నీ అతని వ్యక్తిత్వాన్ని ఏర్పరుస్తాయి. ఆ ప్రయత్నంలో ఒక మనిషి అందరినీ తన మాటలతో ఆకట్టుకుంటూ, అందరికీ మంచి చేస్తూ, మంచి వాడిగా పేరు తెచ్చుకోవచ్చు. లేదా చెడు వైపుకి మొగ్గి, ఎవరికీ అర్థం కాని మూర్ఖుడిగా అవతరించవచ్చు.

అన్నట్టు ఇక్కడ మంచితనం, మూర్ఖత్వం కూడా ఆయా నేపథ్యాల ప్రకారమేనండోయ్. ఎందుకంటే నాకు మంచితనం అనిపించింది మరొకరికి చేతకానితనం లాగా అనిపించవచ్చు. నాకు మూర్ఖత్వం అనిపించింది ఇంకొకరికి పట్టుదలగా కనిపించవచ్చు. నాకు విపరీత ఆలోచనలు అనిపించినవి ఇంకొకరికి చాలా సాధారణ ఆలోచనలు కావచ్చు. అవన్నీ అలా ఆలోచించటానికి వారి నేపథ్యమే కారణమూ కావచ్చు.

ఉదా: ఫెమినిస్టుల ఆలోచనలు నాకు అర్థం కావు. మగవాళ్ళు పశువులు, ఆడవారిని హింసించడానికే పుట్టారు, ఆడవారిని అణగదొక్కటానికే వారున్నది అని వాదించే ఫెమినిస్టులంటే నాకు మా చెడ్డ చిరాకు. కొన్ని సార్లు వారు చెప్పేమాటలకి నాకు విపరీతంగా కోపం పుట్టుకొస్తుంది. ఏమిటి అసలు వీరు మగవాళ్ళలో మంచిని చూడనేలేరా ? అసలు ఇంత పెద్ద లోకంలో వీరికి మంచితనం ఉన్న మగవాళ్ళే కనిపించరా ? అనే ప్రశ్నలు నన్ను తొలుస్తాయి.
అయితే కొంత ఆలోచిస్తే నాకు తట్టేదేమిటంటే నా ఆలోచనలు నేను పెరిగిన నేపథ్యం, నా దృక్పథం వల్ల కావచ్చు. మా ఇంట్లో గానీ, నా చుట్టుపక్కల గానీ నేను ఇలాంటి మగవారిని ఎక్కువ చూసి ఉండకపోవచ్చు. అప్పుడు నేచురల్ గా నాకు ఎక్కువ మంచితనమే కనబడుతుంది. చెడు కనిపించదు.
అలాగే కుటుంబంలో పెత్తనం చలాయించే మగవారు ఉన్నారనుకోండి, భార్యని మానసికంగా/శారీరకంగా హింసించే భర్త ఉన్నాడనుకోండి వారికి ఈ ఫెమినిస్టుల రాతలు దగ్గరగా అనిపించవచ్చు. వారికి నేను ఎందుకు అర్థం చేసుకోలేకపోతున్నాను అని కూడా అనిపించవచ్చు.
ఆ నేపథ్యం గురించే నేను మాట్లాడేది.

మా సాఫ్టువేరు ఫీల్డులో ఒక జోకుంది. ఇద్దరు బిచ్చగాళ్ళు, ఇద్దరు సాఫ్టువేరు ఇంజినీర్లు కలిస్తే మాట్లాడుకునే ఒకే వాక్యం ఏమిటి అని ?
దానికి సమాధానం నువ్వే ప్లాటుఫారం మీద పని చేస్తున్నావు అని :-)
అవును మరి ఇద్దరికీ ఈ ప్రశ్న ఒక్కటే దాని నేపథ్యమే వేరు.

ఇంకో నేపథ్యం చూద్దాము. బ్లాగుల్లో అస్పృశ్యత, అంటరానితనం గురించి మాట్లాడుతూ ఉంటారు జనాలు. నాకయితే ఇవేవీ ఈ లోకంలో లేవు అని అనిపిస్తుంది. దానికి కారణం నేను నగరాల్లో పెరగడం, ఓపెన్ మైండ్ ఉన్న తల్లిదండ్రుల పెంపకంలో పెరగడం, అవి పట్టించుకోని స్నేహితులుండడం కావచ్చు. అందుకని వారు చెప్పే విషయాలు వేటితోనూ నేను రిలేట్ కాలేను. ఆ బాధలు అర్థం చేసుకోలేను. కాకపోతే కొంచం ఆలోచన పెట్టగలిగితే వారి వైపు నుంచి ఆలోచించే ప్రయత్నం మాత్రం చెయ్యగలను.
మరి అదే బ్లాగు చదివేవారిలో అలాంటి సంఘటనలు ఎదురయ్యి, అనుభవించిన వారున్నారనుకోండి వారు ఆ బ్లాగరి చెప్పేదానితో అద్భుతంగా రిలేట్ చేసుకోగలరు. అవే రాతలు వారిలో ఆవేశం కలిగించి ఇలాంటివి ఈ సమాజంలో రూపుమాపాలి అనే ఆలోచనలు కలిగించవచ్చు.
మరి ఇక్కడ ఎవరి ఆలోచన సరి ఎవరి ఆలోచన తప్పు ? ఇద్దరిదీనూ. ఎందుకంటే మొదటి వ్యక్తి అయిన నా దృక్పథంలో ఈ రెండో కోవకి చెందినవారిది తప్పు. రెండో కోవకి చెందినవారికి మూర్ఖుడనయిన, అర్థం చేసుకోలేకున్న నేను తప్పు.

మొన్నొక సంఘటన జరిగింది. ఒక బ్లాగులో నేను ఏదో విషయం గురించి సూటిగా నా అభిప్రాయం చెప్పాను. దానికి ఆ బ్లాగరి వ్యంగ్యంగా ఎత్తిపొడుపులతో నాకు సమాధానం ఇచ్చారు. నాకర్థం కాలేదు, అరే ఇంత నిజమయిన విషయం నేను ఇంత సూటిగా చెబుతుంటే ఆయన ఇంత మూర్ఖంగా ఎందుకు సమర్థించుకుంటున్నారు ? అని నాకు కొంతసేపు చాలా కోపం వచ్చింది.
కానీ కొద్దిసేపు శాంతంగా ఆలోచిస్తే నాకు సమాధానం తట్టింది. నా నేపథ్యం, ఆ బ్లాగరి నేపథ్యం వేరు కావచ్చు. నాకున్న విలువలు, నాకున్న అనుభవాలు ఆయనతో పోలిస్తే వేరు అయి ఉండవచ్చనే ఆలోచన రాగానే విషయం అర్థమయింది.
నేను పెరిగింది ఒక మిడిల్ క్లాసు కుటుంబంలో, మామూలు జీవితంలో ఎదిగాను. ఆ తరువాత జీవితం స్థాయి ఎదిగినా నాలో చిన్నప్పటి నుంచీ నేను పెరిగిన ఆ వాతావరణం, నేపథ్యం నరనరానా జీర్ణించుకుపోయాయి. ఏదీ వృధా చెయ్యకూడదు, చెడు అలవాట్లు ఉండకూడదు, తల్లిదండ్రులని స్నేహితులుగా భావించాలి, అందరితోనూ కలుపుగోలుగా ఉండాలి, అనవసరమయిన గోడవల జోలికి పోకూడదు, ఎప్పుడూ నిజం చెప్పాలి లాంటి ఆలోచనలు నా నరనరానా జీర్ణించుకుపోయాయి. అలాగే కొంత ఇంట్రావర్టుగా ఉండడం, కొత్తవారితో అంత తొందరగా కలుపుగోలుగా మాట్లాడలేకపోవడం లాంటివీ నా నేపథ్యం నుంచి వచ్చి ఉండవచ్చు.
అదే ఆ బ్లాగరి పెరిగిన నేపథ్యం వేరు అయి ఉండవచ్చు. నేను విభేదించిన విషయం వారి సర్కిల్లో అతి సామాన్యం అయి ఉండవచ్చు. అదసలు తప్పుగానే కనిపించకపోవచ్చు. అందుకనే ఆయనకి నా ఆలోచనలు ఏ పురాతన కాలం నాటివి అనిపించి ఉండవచ్చు అని.
అలా ఆలోచించిన తరువాత నేను తిరిగి వ్యాఖ్య రాయడం మానుకున్నాను. ఎందుకంటే ఎంత సేపు అక్కడ వాదులాడినా ఎవరి విషయం వారికి సరి అనే అనిపిస్తుంది. మరి నేపథ్యం మహత్యం అది.

సరే ఇవి ఇలాగుంటే ఇంకొన్ని సార్లు మన నేపథ్యం కొన్ని విషయాలను అర్థం చేసుకోనివ్వదు. అదెలాగంటే మాలతి గారి బ్లాగులో నేను చెప్పినట్టు కొన్ని కథలు నాకు అర్థం కావు. వాటి భావం, వాటి వెనకున్న ఆంతర్యం నాకు అంతుపట్టదు. అసలు ఆ రచయిత అలా ఎందుకు రాస్తున్నాడో నాకర్థమే కాదు.
ఉదా: వితంతువు వివాహాలు, కన్యాశుల్కం ఇలాంటి వాటి మీద రచనలు చదివినప్పుడు (తక్కువే అనుకోండి). అప్పుడు నేను అవి అంత తొందరగా అర్థం చేసుకోలేను. వాటి గురించి చదివీ, ఆ రచన జరిగిన కాలంలో సంఘటనలు, మనుషుల స్వభావాలు, పరిస్థితుల గురించి ఒక అవగాహన ఏర్పరచుకున్న తరువాత ఆ రచన నేను కొంత అర్థం చేసుకోగలుగుతాను.

అలాగే రాబిన్ కుక్ నవలలు చదవటం మొదలుపెట్టినప్పుడు మామూలు జనాలకు అవి అంతగా నచ్చవు. ఎందుకంటే ఆయన రాసేది మెడిసిన్ నేపథ్యమున్న నవలలు. వాటిలోని విశేషాలను కథలో మిళితం చేసి నవలలు రచిస్తారు. అవి పూర్తిగా అర్థమవాలంటే ఎంతో కొంత ఆ నేపథ్యం అవసరం. మొదట నాకు ఎక్కలేదు ఆ కథలు, తర్వాత వేరు కారణాల వల్ల ఆసక్తి కలిగి చదవడం మొదలుపెట్టాను. ఆ విషయాల గురించి కొంత నేర్చుకున్నాను. ఇప్పుడు బాగానే నచ్చుతాయి.

నా ఆంగ్ల సినిమా ప్రస్థానంలోనూ నేపథ్యం పాత్ర ఉంది. మొదట్లో నేను పెరుగుతున్న వయసులో, కాలేజీలో నాకసలు ఆంగ్ల చిత్రాలు ఎక్కేవి కావు. ఎందుకంటే నాకు వారి ఆచారాలు, వ్యవహారాలు, సిట్యువేషను పరంగా ఉండే కామెడీ అర్థమయేవి కావు. ఆ యాక్సెంటూ అర్థమయేది కాదు.
కానీ తరవాత్తర్వాత నా పరిధి విస్తరించింది. వివిధ ఆంగ్ల పుస్తకాలు, నవలలూ చదవటం మొదలుపెట్టాను ఇంజినీరింగులో ఉండగా. అందులోని భాష, పద్ధతులు, ఆచార వ్యవహారాలు కొద్ది కొద్దిగా తెలియడం మొదలయింది. అవి తెలిసిన తర్వాత చూసిన సినిమాలు అంతకు ముందుకన్నా బాగా అర్థమవడం మొదలయింది. ఇంకొన్నాళ్ళు గడిచిన తరువాత ఉద్యోగంలో చేరాను. అక్కడ పని తీరు (తెచ్చిపెట్టుకున్నది అయినా సరే), పాశ్చాత్యాలలో ఉన్న సహచరులతో మెలగడం, అక్కడ గుడారం వేసుకున్న స్నేహితుల ద్వారాను విషయాలు తెలిసిన తరువాత (బేబీ షవరు, బాచిలర్స్ పార్టీ చేసుకున్న స్నేహితులు ఉన్నారు నాకు), అంతర్జాలం ద్వారా ఆ విషయాలు నాకు మరింత బాగా అర్థమవడం మొదలయింది. ఇప్పుడు ఆంగ్ల సినిమాలను బాగా అర్థం చేసుకుని చూడగలను.

అందుకనే ఒక విషయం మీద తీర్పు ఇచ్చే ముందు దాని నేపథ్యం కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. (కోర్టు వారు హత్యని మర్డర్ గానూ, సెల్ఫ్ డిఫెన్సు గానూ నేపథ్యం బట్టి ఎలా తీర్పిస్తారో అలాగన్నమాట)
కానీ ఎంతయినా మనుషులమే కదా ! మన రియాక్షను స్ప్లిట్ సెకన్లలో ఉన్నప్పుడు అన్ని సార్లూ ఇవన్నీ ఆలోచించగలగడం కష్టమే. కానీ సాధ్యమయిన చోట ఈ విధానంలో ఆలోచించి అర్థం చేసుకునే ప్రయత్నం మాత్రం చెయ్యవచ్చు.

అన్నిటినీ నేపథ్యమే కారణం కాదు గానీ మన జీవితంలో నేపథ్యం తిరుగులేని పాత్ర పోషిస్తుందన్నది మాత్రం నిజం.

తర్వాతి పేజీ