డిసెంబర్ 21, 2008

మీ వెబ్‌సైటు గురించి మరింత తెలుసుకోండి …

Posted in అనలటిక్స్, టెక్నాలజీ, వెబ్‌సైటు, సమాచారం, technology వద్ద 6:30 సా. ద్వారా Praveen Garlapati

ప్రకటనలు

సెప్టెంబర్ 3, 2008

గూగుల్ క్రోమ్ – విహరిణుల విపణిలో సరికొత్త ఎంట్రీ …

Posted in క్రోమ్, గూగుల్, టెక్నాలజీ, విహరిణి, సాంకేతికం, technology వద్ద 5:42 సా. ద్వారా Praveen Garlapati

ఇన్నాళ్ళూ ఇంటర్నెట్ ఎక్స్‌ప్లోరర్, ఫైర్‌ఫాక్స్ మధ్య సాగుతున్న విహరిణుల పోటీ నిన్నటితో సరికొత్త మలుపు తిరిగింది.

కొంత మంది ఊహించినట్టు, ఇంకొంత మంది ఊహించనట్టూ గూగుల్ నిన్న క్రోమ్ అనే ఒక సరికొత్త ఓపెన్ సోర్స్ విహరిణిని విడుదల చేసింది.

దీనికి ప్రేరణ గూగుల్ చెబుతున్న ప్రకారం ఒక సరికొత్త విహరిణిని స్క్రాచ్ నుంచి తయారు చెయ్యడం. అంటే దీని డిజైన్, ఆర్కిటెక్చరు అన్నీ కొత్తగా దేని మీదా ఆధారపడకుండా తయారు చెయ్యడం. (ఫైర్‌ఫాక్స్ నెట్‌స్కేపు కోడు బేసు నుంచి తయారయిందని అందరికీ తెలుసనుకుంట)
అలాగే ఇప్పటి విహరిణులలో ఉన్న సమస్యలని అధిగమించడానికీ, ఇప్పటి వెబ్ కి తగినట్టూ తీర్చిదిద్దటం.

ఇక దీంట్లో ప్రత్యేకంగా ఏమున్నాయో చూద్దాము:

౧. లుక్స్ : అన్నిటికన్నా మొదటిగా ఇందులో నేను గమనించింది విహరిణిలో ఎంత ఎక్కువ స్థలం ఉపలబ్ధంగా ఉందో. క్రోమ్ లో టూల్‌బార్ లేదు, స్టేటస్‌బార్ లేదు. ఉన్నదల్లా టాబులు మాత్రమే.
ప్రతీ టాబుకీ విడివిడిగా వాటికి సొంతమయిన యూఆర్‌ఎల్ బారు, పేజీకల బారు ఉంది. దానితో మనకి ఎక్కువ స్క్రీను స్పేసు కనిపిస్తుంది.
అనవసరంగా ఎక్కువ స్థలాన్ని ఉపయోగించకుండా, జాజీగా కాకుండా గూగుల్ స్టైల్లో దీనిని సింపుల్ గా తీర్చిదిద్దారు. అయితే మరీ ప్లెయినుగా ఉండి కొందరికి నచ్చ్కపోవచ్చు కూడా.

. టాబులు: టాబులలో కొత్తేముంది. అన్ని విహరిణులలోనూ ఉన్నాయి. ఐఈ ౭ తో దాంట్లోనూ వచ్చి చేరాయి. ఇక ఓపెరా, ఫైర్‌ఫాక్స్ లలో అయితే మొదటి నుంచీ ఉన్నాయి.
మరి ఇందులో ప్రత్యేకత ఏముంది ?
మీరు వాడే విహరిణులలో మీరు అప్పుడప్పుడూ గమనించి ఉంటారు. ఒక టాబులో చూపించే వెబ్‌పేజీ గనక భారంగా ఉండి స్టక్ అయితే మొత్తం విహరిణినే మూసి మళ్ళీ తెరవాల్సిన పరిస్థితి వస్తుంది. అయితే క్రోమ్‌లో దీనిని కొంత మేరకు మార్చగలిగారు.
ఇందులో మొత్తం విహరిణి ఒక ప్రాసెసుగా కాక, ప్రతీ టాబూ ఒక ప్రాసెసుగా డిజైని చేసారు. అందుకని ఒక టాబులో గనక సమస్య తలెత్తితే దానిని మాత్రమే మూసివేసి మిగతావాటిని అలాగే ఉంచుకోవచ్చు.

. ప్రతీ టాబూ ఒక కొత్త ప్రాసెసు: మొత్తం విహరిణి ఒకే ప్రాసెసుగా కాక ప్రతీ టాబూ ఒక ప్రాసెసుగా చూడడం వల్ల లాభాలున్నట్టే నష్టాలూ ఉండవచ్చు. వాడుకలో నేను గమనించిందేమిటంటే మెమురీ వాడకం ఎక్కువగా ఉంది.
ఉదా: అవే వెబ్‌సైట్లు వివిధ టాబులలో ఫైర్‌ఫాక్స్, ఓపెరా, క్రోమ్, ఐఈ లో తెరిస్తే క్రోమ్ అన్నిటికన్నా ఎక్కువగా మెమొరీ వాడుతుంది నా సిస్టంపైన.
అందుకని డిజైను పరంగా ఇది మంచి నిర్ణయమే అయినా నిజానికి మీ సిస్టముని నెమ్మది చేయవచ్చు.

. జావాస్క్రిప్టు: జావాస్క్రిప్టు మరీ అంత స్ట్రక్చర్డ్ లాంగ్వేజీ కాదు. కాబట్టి దానికి సంబంధించి చాలానే సమస్యలు ఉన్నాయి. అయితే క్రోమ్ లో v8 అనే జావాస్క్రిప్టు ఇంజనుని వాడుతున్నారు. ఇది ఒక VM. జావాస్క్రిప్టుని కంపైల్ చేసి మెషీన్ లాంగ్వేజీలోకి తర్జుమా చెయ్యడంవల్ల వెబ్‌పేజీలు త్వరగా లోడవుతాయని గూగుల్ ఉవాచ.

. వేగం: క్రోమ్‌లో చాలా ఆప్టిమైజేషన్లు చేసామనీ ఇంకా కొత్త జావాస్క్రిప్టు ఇంజిను వాడటం వల్ల పేజీలు వేగవంతంగా లోడవుతాయనీ చెబుతున్నారు. ఇది కొంతవరకూ నిజంలగే ఉంది. నే వాడినంతలో పేజీలు వేగంగానే లోడవుతున్నాయి. దాదాపు ఓపెరాలో అయినంత వేగంగానో, అంతకంటే వేగంగానో లోడవుతున్నాయి.

. అన్నిటికీ ఒకే అడ్రసు బారు: ఫైర్‌ఫాక్స్ ౩ తో మొదలయింది ఆసం పట్టీ. (ఇది మీరు ఇంతకు ముందు వెళ్ళిన వెబ్‌పేజీలనీ, వాటి కంటెంటునీ, మీ పేజీకలనీ అన్నిటినీ కలిపి వెతుకుతుంది) క్రోమ్ ఇవన్నీ చేస్తుంది. అలాగే దానితో పాటు దీనిని గూగుల్ సజెస్ట్‌తో అనుసంధానించారు. కాబట్టి మీరు దేనికోసమయితే వెతుకుతున్నారో దానికి సంబంధించిన సజెషన్లను గూగుల్ సజెస్టు నుంచి అందిస్తుంది.
అలాగే ఇది కొంత తెలివయిన సెర్చ్ ఏర్పాటుని కూడా కలిగుంది. మామూలుగా అయితే మీరు యూఆర్‌ఎల్ బారులో టైపు చేసిన టెక్స్టుని గూగుల్‌లో చెతుకుతుంది. అయితే మీరు ఏదయినా వెబ్‌సైటుకి వెళ్ళి దానికో సెర్చ్ బాక్సు ఉంటే మాత్రం దానిని వాడే ఏర్పాటు ఇందులో ఉంది.

ఎలాగంటే ఉదాహరణకి మీరు cnn.com కి వెళ్ళారనుకోండి. ఆ వెబ్‌సైటులో ఒక సెర్చ్ బాక్సు ఉంటుంది వెతకడానికి. అందుకని మీరు మీ యూఆర్‌ఎల్ బారులో cnn.com అని టైపు చేసి టాబు కొడితే మీరు గూగుల్ కి బదులుగా cnn.com లో సెర్చ్ చెయ్యవచ్చు.

. స్పీడ్ డయల్: ఓపెరాలో స్పీడు డయల్‌లు ఉంటాయి. ఇవేమిటంటే మీరు ఒక కొత్త టాబుని గనక తెరిస్తే మీకు ఒక తొమ్మిది స్పీడు డయళ్ళు కనిపిస్తాయి. దాంట్లో మీరు తరచూ వాడే వెబ్‌సైట్లు సెట్ చేసుకోవచ్చు. కాబట్టి కొత్త టాబు తెరవగానే సమయం వృధా కాకుండా వాటిని నొక్కితే వెంటనే ఆయా సైట్లకి వెళ్ళిపోవచ్చు.
ఇలాంటిదే క్రోమ్‌లో కూడా ఉంది. అయితే ఇందులో స్పీడు డయళ్ళు ఆటోమేటిగ్గా మీరు తరచూ వెళ్ళే వెబ్‌సైట్లుగా సెట్ చెయ్యబడి ఉంటాయి. మీరు సెట్ చేసుకోలేరు. మీరు ఇంతకు ముందు బ్రౌజ్ చేసిన చరిత్రని బట్టి వీటి ఎంపిక ఉంటుంది.

. ప్రైవేటు బ్రౌజింగు: కొన్ని సార్లు మీరు వెళ్ళిన వెబ్‌సైట్ల వివరాలు బ్రౌజరులో నిక్షిప్తం కాకుండా ఉండాలని మీరు కోరుకోవచ్చు. (ఉదా: పోర్న్ కోసం చూసేవారు) ఎందుకంటే మీ ఆసం పట్టీలో లేదా స్పీడు డయళ్ళలో ఆయా సైట్లు కనిపిస్తే మీకు ఇబ్బంది కలగవచ్చు. సాధారణంగా అయితే మీరు మీ విహరిణి కాష్ (cache) ని తుడిచివెయ్యడమో లేదా చరిత్రని తుడిచివెయ్యడమో చేస్తుంటారు. అయితే దానివల్ల మిగతా చరిత్ర వివరాలన్నీ కూడా తుడుచుకుపోతాయి.
అలా కాకుండా మీరు ప్రస్తుతం బ్రౌజ్ చేస్తున్న టాబుని మాత్రమే విహరిణి చరిత్రలో రాకుండా “Incognito” అనే ఒక కొత్త మోడ్‌ని క్రోమ్ లో ప్రవేశపెట్టారు. మీ దానిని ఎంపిక చేసుకుంటే ప్రైవేటుగా బ్రౌజ్ చెయ్యవచ్చన్నమాట.

. సెక్యూరిటీ: ఇతర విహరిణులలో ఉన్నట్టే ఇందులోనూ సెక్యూరిటీ బాగుంది. మీరు “ఫిషింగ్” లేదా స్పైవేరు ఉన్న వెబ్‌సైట్లకి వెళితే క్రోమ్ మిమ్మల్ని హెచ్చరిస్తుంది.
అలాగే సర్టిఫికెట్లు ఎక్స్పైర్ అయిన లేదా సరిపోలని వెబ్‌సైట్లకి వెళ్ళినా ఇది మిమ్మల్ని హెచ్చరిస్తుంది.

౧౦. దిగుమతులూ, అప్లికేషన్లూ: ఇక క్రోమ్ లో దిగుమతులూ సులభమే. ప్రస్తుతం అవుతున్న దిగుమతిని “పాజ్” చేసి మళ్ళీ తర్వాత అక్కడ నుంచి కానివ్వచ్చు. అలాగే దీనికి స్టేటస్ బార్ ఉండదు కానీ దిగుమతి అవుతున్న ఫైలుని అవుతున్నంత సేపూ ఆ స్థలంలో చూపిస్తుంది. పూర్తయిన తర్వాత ఆ ఫైలుని మీకు కావలసిన ప్రదేశానికి మార్చుకోవచ్చు.
అలాగే ఫైర్‌ఫాక్స్ “ప్రిజ్మ్” లాగా దీనినుంచి ఒక్క టాబు మాత్రమే ఉండే అప్లికేషన్లూ కూడా సృష్టించుకోవచ్చు.

౧౧. తెలుగు: క్రోమ్‌లో తెలుగుకి మద్దతు ఉంది. మీ విహరిణి ప్రధానమయిన భాషగా తెలుగుని పెట్టుకోవచ్చు. అలాగే తెలుగు యూనీకోడుని బాగానే చూపిస్తుంది. అయితే బరహ, అక్షరమాల వంటి ఉపకరణాలు ఇందులో సరిగా పని చెయ్యట్లేదు. అలాగే అక్కడక్కడా “Unjustified text” సమస్య చూసాను నేను.
ఇంకా పద్మ, indic input extension లాంటి జోడింపులు ఇందులో వాడలేము.
చిత్రంగా ఈనాడు డైనమిక్ ఖతిని ఇది బానే చూపిస్తుంది. ఆంధ్రజ్యోతిని సరిగా చూపించట్లేదు.

పైనవి స్థూలంగా ఇందులో విశేషాలు. ఇన్నొవేషను పరంగా ఫీచర్లను చూస్తే పెద్దగా కొత్తేమీ లేదు. (ఉంటే డిజైను పరంగా ఉండవచ్చు). ప్రస్తుతం ఉన్న ఇతర విహరిణులలో నుంచి మంచి ఫీచర్లన్నిటినీ ఒక దగ్గర పోగు మాత్రం చేసారు.

అయితే సరికొత్త విహరిణి తయారు చెయ్యవలసిన అవసరం గూగుల్ కి ఏముందని ప్రశ్నిస్తే దీనికి వేరే కారణాలు ఎక్కువుండచ్చనిపిస్తుంది. ముందు ముందు గూగుల్ అప్లికేషన్లని ప్రమోట్ చేసుకునేందుకు వీలుగా దీనిని తయారు చెయ్యవచ్చు లేదా మీ బ్రౌజింగు డాటాని మాకందిస్తే మీకు తగినట్టు మీరు విహరిస్తున్నప్పుడు మీకు కావలసినట్టు అంతర్జాలాన్ని కస్టమైజు చేస్తామని చెప్పవచ్చు. అలాగే మొబైలు మీద ఈ విహరిణిని ప్రస్తుతం ఉన్న ఓపెరా మినీ, ఐఈ లకి ప్రత్యామ్నాయంగా ఉంచవచ్చు.

ప్రస్తుతానికయితే ఇది ఇంకో విహరిణి మాత్రమే. ఇంకా చెప్పాలంటే ఫైర్‌ఫాక్స్ కంటే తక్కువలో ఉంది ఇది. ఎందుకంటే దీంట్లో జోడింపుల సౌకర్యం లేదు. ఫైర్‌ఫాక్స్ బలమంతా అందులోనే ఉంది. కాబట్టి అలాంటిదేదో గూగుల్ చెయ్యాల్సిందే.
నాకయితే ఏదో బ్రౌజ్ చేసుకోడానికి బాగానే ఉన్నా ప్రస్తుతానికి ఫైర్‌ఫాక్స్ ఇచ్చిన సౌకర్యం ఇది ఇవ్వట్లేదని అనిపిస్తుంది. కానీ గూగుల్ కున్న హైపుని బట్టి దీనికి మంచి మార్కెటే ఉండవచ్చు.
అలాగే మొత్తం స్క్రాచు నుంచి తయారు చేసామని చెబుతున్నా ఆపిల్ వారి వెబ్‌కిట్, మోజిల్లా ఫైర్‌ఫాక్స్ నుంచి కోడుని వీరు వాడారు. కాబట్టి అందులో ఏమన్నా సమస్యలుంటే అవి వీటిలోకీ రావచ్చు.

ఏదయితే ఏమిటి. మనకి దీని దయవల్ల ఇంకొక మంచి విహరిణి వస్తే సంతోషమే…

ఆగస్ట్ 30, 2008

Ubiquity – ఒక విభిన్నమయిన మంటనక్క జోడింపు …

Posted in టెక్నాలజీ, మంటనక్క, సాంకేతికం, firefox, technology, Ubiquity వద్ద 7:38 సా. ద్వారా Praveen Garlapati

మంటనక్క అద్భుతాలు మనకి తెలియనివి కాదు. ఒక విహరిణిగా ఎంత చక్కగా పనిచేస్తుందో అసలు చెప్పనక్కర్లేదు.

అన్నిటికన్నా ఇందులో మిన్న దీని జోడింపులు (Addons). ఇది ఇంతకు ముందు కూడా చెప్పాను… కొత్తగా మంటనక్క వారు ఒక జోడింపును విడుదల చేసారు. Ubiquity అని.
మనం అంతర్జాలం విహరించే పద్ధతిని ఇది సమూలంగా మార్చేస్తుందని నాకనిపిస్తుంది. అద్భుతంగా డిజైను చేసారు దీనిని.

ఉదా: మీరు ఒక ఈ మెయిలు పంపుతున్నారు స్నేహితుడికి మనం రేపు ఫలానా ప్రదేశంలో కలుద్దామని. దానికి జతగా ఒక మాపు పంపుదామనుకున్నారనుకోండి. ప్రస్తుతం జరిగే తంతు ఇది:

౧. ఒక కొత్త టాబుని లేదా విండోని తెరుస్తాము
౨. అందులో http://maps.google.com కి వెళతాము
౩. అక్కడ మనకు కావలసిన ప్రదేశాలు, ఎక్కడ నుంచి ఎక్కడకి వెళ్ళాలో వెతుకుతాము
౪. తర్వాత అందులో నుంచి మాపుని ఎంబెడ్ చేయాల్సిన కోడుని తీసుకువచ్చి మన మెయిల్లో పెట్టడమో లేదా దానికి లంకె వేయడమో చేస్తాము

మరి దీనిని కొత్త టాబు/విండో తెరవకుండా సులువుగా చేయగలిగితే ? అద్భుతంగా ఉండదూ….

పైన చెప్పిన దాన్ని ఈ Ubiquity జోడింపుతో ఎలా చెయ్యచ్చంటే

౧. విండోసులో అయితే Ctrl + space నొక్కడం
౨. Ubiquity లో “map ” టైపు చెయ్యడం. ఉదా: map hyderabad అని టైపు చెయ్యండి
౩. దాంట్లోనే ఉన్న insert లంకెని ఉపయోగించి మాపుని మీకు కావలసిన చోట ఎంబెడ్ చెయ్యడమే

సింపుల్ గా లేదూ ?

ఇంకో ఉదాహరణ చూద్దాము

మీరు ఒక పదం చూసారు. దానికి అర్థం కావాలనుకోండి ఏ “dictionary.com” కో వెళ్ళి ఆ పదాన్ని టైపు చేసి వెతకాలి.
అలాగే దేని గురించయినా సమాచారం కావాలంటే వికీకి వెళ్ళి ఆ పదాన్ని శోధించాలి.

ఇవన్నీ ఇంకో వెబ్ పేజీ తెరవకుండానే చేయగలిగితే ?

define అని Ubiquityలో టైపు చేస్తే దాని అర్థం మీకు అక్కడికక్కడే చూపిస్తుంది.
ఉదా: define tecnology

wiki అని Ubiquityలో టైపు చేస్తే ఆ పేజీ ప్రివ్యూని అక్కడికక్కడే చూడవచ్చు.
ఉదా: wiki animation

ఇలాంటివింకెన్నో Ubiquity తో సాధ్యం.

ప్రస్తుతం ఉన్న ఫీచర్లే కాకుండా అదనంగా ఫీచర్లని జోడించడం కూడా చాలా సులువు. వెబ్‌ మాషప్ లని చాలా సులభంగా చెయ్యవచ్చు.

ఉదా: మీరు వెబ్ పేజీలో ఒక పదాన్ని బ్రౌణ్యం లో వెతకాలనుకున్నారనుకోండి. దానికి షార్టుకట్ ఇందులో ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు.

chrome://ubiquity/content/editor.html అనే లంకెని మీ url bar లో టైపు చెయ్యండి.

అక్కడ వచ్చిన ఎడిటరులో ఈ కింది కోడుని ఉంచండి. అంతే

makeSearchCommand({
name: “telugu”,
url: “http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/romadict.pl?query={QUERY}&display=utf8&table=brown”,
icon: “http://dsal.uchicago.edu/favicon.ico”,
description: “Search for telugu words.”
});

ఇప్పుడు మీరు Ctrl + space నొక్కి telugu టైపు చేసారనుకోండి అదెళ్ళి బ్రౌణ్యంలో వెతుకుతుంది. అలాగే telugu this అని టైపు చేస్తే మీ వెబ్ పేజీలో హైలైట్ చేసిన పదాన్ని బ్రౌణ్యంలో వెతుకుతుంది.

అలాగే తెవికీలో ఏదయినా పదం వెతకాలనుకోండి.

makeSearchCommand({
name: “tewiki”,
url: “http://te.wikipedia.org/wiki/{QUERY}”,
icon: “http://te.wikipedia.org/favicon.ico”,
description: “Search తెవికి.”
});

భలేగా లేదూ…

అలాగే ఒక పేజీ మీద మీరు ఎంచుకున్న టెక్స్టుని తెలుగు యూనీకోడు నుంచి ఆర్టీఎస్ కి మార్చుకునేలా లేదా ఆటీఎస్ నుంచి తెలుగులోకి మార్చుకునేలా కూడా రాసుకోవచ్చు. లేదా మీరు ఎంచుకున్న ఆంగ్ల టెక్స్టుని ఆటోమేటిగ్గా తెలుగులోకి మార్చుకునేలా ఏర్పరచుకోవచ్చు.

దీనికే సంబరపడిపోతే ఎలా ? ఇది దీనికున్న సామర్థ్యంలో వెయ్యో వంతు మాత్రమే…
మంటనక్క స్టయిల్లో దీనిని ఎక్స్టెండబుల్ గా తీర్చిదిద్దినందున దీంతో లెక్కలేనన్ని పనులు చేయించవచ్చు.

వికీలో, గూగుల్లో, మరే ఇతర శోధన యంత్రంలో నయినా వెతకవచ్చు. వికీలో నుంచి ఒక వ్యాసాన్ని ప్రివ్యూ చూడవచ్చు. ఒక పదం యొక్క అర్థం వెతకొచ్చు, మీ కాలెండరుకి ఒక కొత్త టాస్కుని జోడించుకోవచ్చు, ట్విట్టర్ లో ట్వీట్ చెయ్యచ్చు, ఒక పెద్ద లంకెకి టైనీ యూఆరెల్ ని సృష్టించవచ్చు, ఒకటనేంటి ఏ పనినయినా చేయించవచ్చు.

ఒక రకంగా చెప్పాలంటే అన్ని జోడింపులనూ కలిపే ఒకే పెద్ద జోడింపుగా దీనిని చూడవచ్చు. కాకపోతే ఇందులో మనం కొత్తగా ఏదయినా జోడించాలనుకుంటే మీ విహరిణిని మూసి తెరవాల్సిన అవసరం లేదు. మీ స్క్రిప్టుని Ubiquity ఎడిటరులో పెట్టగానే వాడేసుకోవచ్చు.

దీనిని డెస్కుటాపు ఉపకరణాలతో పోల్చాలంటే లాంచీతో కానీ, కాటాపల్ట్‌తో కానీ, క్విక్ సిల్వర్‌తో కానీ పోల్చవచ్చు. కాకపోతే అవి మీ కంప్యూటరు కోసం, ఇది మీ అంతర్జాలం కోసం.

Ubiquity గురించి మరింత తెలుసుకోవాలంటే ఇది చదవండి. ఈ కింది వీడియో చూడండి.

Ubiquity for Firefox from Aza Raskin on Vimeo.

మరి మీరు దీనిని ఉపయోగించి ఏం చెయ్యబోతున్నారో ?

జూలై 8, 2008

వేగంగా మారుతున్న మొబైలు విపణి …

Posted in టెక్నాలజీ, మొబైలు, mobile, technology వద్ద 4:45 సా. ద్వారా Praveen Garlapati

మొబైలు మనకి కేవలం మాట్లాడుకునేందుకు కాక మరెన్నో చేసేదిగా ఎప్పుడో మారిపోయింది.

మొదట మనం ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకోవడానికి ఉపయోగించేవాళ్ళం. తర్వాత ఎసెమెస్ లు వచ్చిన తర్వాత టెక్స్టింగ్ మొదలయింది. తర్వాత మొబైలుని పాటల కోసం వాడడం మొదలుపెట్టారు. ఇంకొంత కాలానికే అందులో కెమెరా, వీడియో వచ్చి చేరాయి.

కానీ ఇవే కాకుండా మోబైలు రంగాన్ని మార్చింది దీంట్లోంచి అంతర్జాలానికి అనుసంధానం కాగలగడం. ఇక అప్పటి నుంచీ మొబైలు వాడుకదారులలో అంతర్జాలం వాడకం విపరీతంగా పెరిగింది. మొదట్లో అంత వేగంగా లేకపోయినా ఇప్పుడు 3జీ (మూడో జనరేషన్) టెక్నాలజీ సహాయంతో చక్కని డాటా రేట్లను సాధించడం సాధ్యమయింది. ముందు ముందు వచ్చే 4జీ టెక్నాలజీ వల్ల ఇంకా అద్భుతాలు సాధ్యం కానున్నాయి. గిగాబిట్ దగ్గర వరకూ వేగాలు సాధించవచ్చు కూడా.

భారతంలో ఇంకా జీపీఆరెస్, ఎడ్జ్ ఉన్నాయి కానీ ఇంకా 3జీ రాలేదు. కాబట్టి ఆ వేగాలు అందుబాటులో లేకపోవచ్చు ఇప్పటి వరకూ. కానీ తొందర్లోనే ఆ పరిస్థితి మారనుంది.

ఇక ఈ వేగాల వల్ల వచ్చిన మార్పులేమిటంటే అప్పటి వరకూ మొబైలుని కేవలం ఇత్యాది పనులకు ఉపయోగించిన వారు ఇప్పుడు సర్ఫింగు, ఛాటింగు, సోషల్ నెట్వర్కింగు, మాప్స్ మొదలయిన వాటికోసం ఉపయోగించడం మొదలుపెట్టారు. అలాగే స్మార్టు ఫోన్ల ఉపయోగం పెరిగింది (బ్లాక్ బెర్రీ, ఐఫోను వంటివి)

ఆఫీసుకి సంబంధించిన మెయిళ్ళు, డాక్యుమెంట్లు ఫోనులోనే చూసుకునేలా ఏర్పాట్లున్నాయి ఇప్పుడు. ఎక్స్చేంజ్ వంటి ప్రొప్రయిటరీ ప్రోటోకాల్స్ వాడే మెయిల్ సర్వర్లకి కూడా అనుసంధానమయేట్టు వీలు ఉంది ఇప్పటి ఫోన్లలో.

దానికి తగ్గట్టు వాప్ ఆధారిత వెబ్‌సైట్లు చాలానే ఉన్నాయి. అలాగే మొబైలుకి తగ్గట్టుగా వెబ్‌సైట్లని డిజైన్ చెయ్యడం కూడా ఇప్పుడు సర్వ సాధారణం అయింది. (ఇది చాలా ముఖ్యం ఎందుకంటే మామూలు మానిటర్ల రిజల్యూషనుకి డిజైన్ చెయ్యబడిన పేజీలు మొబైలు లాంటి చిన్న స్క్రీను మీద సరిగా కనబడే అవకాశాలు తక్కువ.)
కాబట్టి దానికి తగ్గట్టు సింపుల్ డిజైన్‌లు తయారు చేస్తున్నారు.

ఉదా: గూగుల్ వాడివి చాలా సైట్లు మొబైలుకి సరిపడా రూపొందించబడ్డాయి.

గూగుల్ ముఖ పుఠ – http://m.google.com
జీమెయిల్ – http://m.gmail.com
గూగుల్ మాప్స్ – http://m.google.com/maps

పై లంకెలని సందర్శిస్తే మీకే అర్థమవుతుంది ఎలా కస్టమైజ్ చెయ్యబడ్డాయో. అవసరమయిన దానికంటే ఏ మాత్రం ఎక్కువ సమాచారం ఇందులో ఉండదు.

ఇదొక్కటే కాదు దాదాపు పెద్ద సైట్లన్నిటికీ మొబైలు కి సరిపడే వెబ్‌పేజీలు ఉన్నాయి.

యాహూ – http://in.m.yahoo.com/
జోహో – http://m.zoho.com
ఫేస్‌బుక్ – http://m.facebook.com/

ఫోన్లలో విహరించడానికి ప్రత్యేకించి విహరిణులు ఉంటాయి. అన్నిట్లోకీ ఎక్కువగా వాడబడేది ఓపెరా మినీ (డెస్కుటాపు విపణిలో పెద్దగా శాతం దక్కించుకోలేకపోయినా మొబైలులో మాత్రం అధిక శాతం ఓపెరాదే). విండోస్ వాడే మొబైల్ మీద ఐఈ ఉంటుంది. అలాగే ఐఫోన్ లో సఫారీ. ఇప్పుడు ఫైర్‌ఫాక్స్ కూడా మొబైలు కి తగ్గట్టుగా కొత్త విహరిణి ఒకటి సృష్టించే పని మొదలుపెట్టింది.

ఈ విహరిణులను ఉపయోగించి తేలికగా వెబ్‌సైట్లను సర్ఫ్ చేసుకోవచ్చు.

ఇవి ఇలా ఉంటే ఇంకో రకం మార్పులు కూడా మొదలయ్యాయి మొబైలు విపణిలో… అవి మొబైలు కోసం అప్లికేషన్లను సులభంగా తయారు చెయ్యడం కోసం SDK (Software Development Kit) లను విడుదల చెయ్యడం. మైక్రోసాఫ్టు వాడికి సొంత కిట్ ఉంది. అలాగే గూగుల్ ఈ మధ్యనే ఆండ్రాయిడ్ అని ఒక SDK ని రిలీజు చేసింది. (దీని ద్వారా మొబైల్స్ కోసం ఎన్నో రకాల అప్లికేషన్లు సృష్టించుకోవచ్చు. ఐఫోను కి ధీటుగా దీనినుపయోగించి అప్లికేషన్లను సృష్టించవచ్చని ఉవాచ.)
అలాగే ఆపిల్ కూడా ఐఫోను కోసం వాడి SDK ని విడుదల చేసింది.

(ఐఫోను కూడా ఐపాడ్ లాగా అద్భుతమయిన మార్కెట్టు సృష్టించుకుంది కానీ కొంత మంది సర్వీసు ప్రొవయిడర్లతో మాత్రమే టై అప్ అయింది. అయినా సరే ఐఫోను కోసం ప్రత్యేకమయిన వెబ్‌సైట్ ఇంటర్‌ఫేసులని కంపెనీలు సృష్టిస్తున్నాయంటేనే అది సాధించిన విజయం తెలుస్తుంది.)

వీటివల్ల ఏం జరిగుతుందంటే ఇప్పటి వరకూ ఊహించని అధ్బుతమయిన అప్లికేషన్లని చాలా సులభంగా తయారు చెయ్యవచ్చు (ఎన్నో మాషప్స్). అందుకని మొబైలు వాడకం ఇంకా ఆసక్తి కలిగించనుంది.

వెబ్ వాడకం ఎలాగయితే పెరిగిందో అలాగే మొబైలు మార్కెట్టు కూడా పెరుగుతుందని అంచనాలు వేస్తున్న కంపెనీలు చక్కని ప్రణాళికలతో వారి SDK లను ఉపయోగించి మొబైలు మార్కెట్టు మీద పట్టు సాధించాలని ప్రయత్నిస్తున్నాయి. (దీని వల్ల ముందు ముందు ప్రకటనలు గట్రా చొప్పించడానికి వీలు కల్పించుకోవడం అన్నమాట.)

పనిలో పనిగా మంచి మొబైళ్ళు కూడా కొనగలిగే ధరకి లభిస్తుండడంతో (అఫర్డబులిటీ కూడా పెరగడంతో) ఎక్కువ మంది జనం ఉపయోగించడానికి ఆసక్తి చూపుతున్నారు.